Həkim: Spirtli içkilərdən sui-istifadə alkoqol polineyropatiyasına səbəb ola bilər

SAĞLAMLIQ
12:44 / 29.07.2026
44

Alkoqol polineyropatiyası həddindən artıq spirtli içki qəbuluna görə yaranan sinir sistemi xəstəliyidir. 

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə gazeta.ru-ya Dövlət Maarifləndirmə Universitetinin tibb fakültəsinin cərrahiyyə kafedrasının baş müəllimi Aleksandr Umnov bildirib.

"Alkoqol polineyropatiyası inkişaf etdikdə insan əllərində və ayaqlarında zəiflik hiss edə, qarıncalanma, yanma və ya ağrı yaşaya bilər. Vaxt keçdikcə hərəkət etmək getdikcə çətinləşir. Müalicəyə başlanılmazsa, normal yerimək qabiliyyətinin itirilməsi və əlillik riski yaranır. Bu problemin əsas səbəbi spirtli içkilərdən müntəzəm sui-istifadədir. Spirt sinir liflərinə zərər vurur və nəticədə bədənlə beyin arasındakı siqnallar fasilələrlə ötürülür. Buna görə də hissiyat və koordinasiya problemləri yaranır — insan toxunuşları daha zəif hiss edir, tarazlığı saxlamaq və hərəkətlərə nəzarət etmək çətinləşir", deyə Umnov bildirib.

O diqqətə çatdırıb ki, xəstəliyin yaranmasına səbəb olan vahid "təhlükəli" spirt dozası yoxdur. Bəzi insanlarda xəstəlik az miqdarda spirt qəbulundan sonra da yarana bilər, digərlərində isə uzunmüddətli müntəzəm istifadədən sonra ortaya çıxa bilər. Bu, yaş, cins, xroniki xəstəliklərin mövcudluğu və orqanizmin xüsusiyyətləri kimi müxtəlif amillərdən asılıdır.

"İnsan orqanizmində sinirlər müxtəlif funksiyaları yerinə yetirir. Bəziləri (hissi sinirlər) istilik, soyuqluq, ağrı və ya yüngül toxunuş kimi hissləri qəbul etməyə kömək edir. Digərləri (hərəkət sinirləri) beyindən əzələlərə əmrlər ötürür ki, biz yeriyə, əşyaları qaldıra və müxtəlif hərəkətlər edə bilək. Üçüncü qrup (vegetativ sinirlər) isə insanın xəbəri olmadan daxili orqanların fəaliyyətini idarə edir: nəbzi, təzyiqi, tərləməni, həzmi və digər prosesləri tənzimləyir. Hansı sinirlərin zədələnməsindən asılı olaraq xəstəliyin əlamətləri də dəyişir. Hissi sinirlər zədələnərsə, insan keyimə, "qarışqa gəzməsi", yanma, ağrı hiss edə və toxunuşlara həddindən artıq həssas reaksiya verə bilər. Bəzən əllərdə əlcək, ayaqlarda isə corab varmış kimi qəribə hiss yaranır, halbuki əslində heç nə yoxdur", deyə həkim qeyd edib.

Hərəkət sinirləri zədələndikdə əzələlərdə zəiflik yaranır, koordinasiya pozulur və adi işləri görmək çətinləşir. Məsələn, pilləkənlə qalxmaq və ya fincanı əldə saxlamaq çətin ola bilər. Ağır hallarda isə tam hərəkətsizlik mümkündür.

Vegetativ sinirlərin zədələnməsi zamanı istiyə dözümsüzlük, nəbz və təzyiq dəyişiklikləri, güclü tərləmə və ya əksinə, dərinin həddindən artıq quruması, həmçinin bağırsaq və sidik kisəsinin fəaliyyətində pozuntular yarana bilər.

"Xəstəliyin iki növü olur: kəskin və xroniki. Kəskin forma bir neçə saat və ya gün ərzində, xüsusilə uzunmüddətli sərxoşluqdan sonra və orqanizmdə B1 vitamini çatışmazlığı olduqda yarana bilər. Xroniki forma isə aylar, hətta illər ərzində tədricən inkişaf edir. Çox vaxt insan ciddi problemlər yaranana qədər uzun müddət əlamətləri hiss etmir. Narahatedici simptomlar ortaya çıxarsa, mümkün qədər tez nevroloqa müraciət etmək vacibdir. Həkim xəstəni müayinə edəcək və lazımi yoxlamalar aparacaq. Əsas müayinələrdən biri elektroneyromioqrafiyadır. Bu üsul sinir və əzələlərin siqnallara nə dərəcədə yaxşı reaksiya verdiyini və onları necə ötürdüyünü müəyyən etməyə kömək edir", deyə Umnov bildirib.

Müalicə adətən dərman qəbulunu əhatə edir. Buraya sinir liflərini qoruyan antioksidantlar, sinir sistemini dəstəkləyən B qrupu vitaminləri və qan dövranını yaxşılaşdıran preparatlar daxildir.

"Lakin sağalmanın ən vacib şərti spirtli içkilərdən tamamilə imtina etməkdir. Əgər insanda alkoqol asılılığı varsa, ilk növbədə onun müalicəsi ilə məşğul olmaq lazımdır. Bununla yanaşı, yadda saxlamaq lazımdır ki, xəstəlik çox irəliləyibsə və insan demək olar ki, hərəkət qabiliyyətini itiribsə, ona kömək etmək daha çətin olacaq", deyə Umnov vurğulayıb.

Samir
 

0