Alimlər kimyaterapiyasız xərçəng hüceyrələrini məhv etməyə imkan verə biləcək eksperimental üsul hazırlayıblar. Texnologiyanın əsasını infraqırmızı işığın təsiri altında çox yüksək tezliklə vibrasiya etməyə başlayan və şiş hüceyrələrinin membranını daxildən fiziki olaraq parçalayan xüsusi molekullar təşkil edir.

HİT.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Advanced Science" (AdvSci) jurnalında dərc olunub.

Hazırlanan üsulun əsasını artıq tibbdə toxumaların görüntülənməsi üçün boya maddəsi kimi istifadə olunan aminotsianin molekullarından ibarət "molekulyar çəkiclər" təşkil edir. Yaxın infraqırmızı işığın təsiri altında bu molekullar saniyədə təxminən 40 trilyon dəfə vibrasiya etməyə başlayır. Bu hərəkətlər xərçəng hüceyrələrinin membranını parçalayır və onların cəmi bir neçə dəqiqə ərzində məhv olmasına səbəb olur.

Laboratoriya təcrübələrində texnologiya xərçəng hüceyrələrinin 99 faizədək hissəsini məhv edib. Melanomalı siçanlar üzərində aparılan sınaqlar da ümidverici nəticələr göstərib: müalicədən sonra heyvanların yarısında şişlər tamamilə yox olub.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, yaxın infraqırmızı işıqdan istifadə yalnız səthi deyil, həm də toxumaların və daxili orqanların dərinliklərində yerləşən şişlərə təsir göstərməyə imkan verə bilər.

Tədqiqat müəlliflərinin sözlərinə görə, yeni yanaşmanın əsas üstünlüyü onun mexaniki təsir prinsipinə əsaslanmasıdır. Hüceyrələrdə biokimyəvi prosesləri pozan kimyaterapiyadan fərqli olaraq, "molekulyar çəkiclər" onların örtüyünü fiziki şəkildə dağıdır. Bu isə şişlərin müalicəyə davamlılıq qazanması ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.

Hazırda texnologiya inkişafın ilkin mərhələsindədir. Onun effektivliyi yalnız laboratoriya şəraitində və heyvanlar üzərində aparılan təcrübələrdə təsdiqlənib. Buna görə də insan iştirakı ilə klinik sınaqlara və mümkün tibbi tətbiqə qədər əlavə araşdırmaların aparılması tələb olunur.

Samir