Limonlu su sadəcə təravətləndirici içki deyil. Onun müntəzəm qəbulu kifayət qədər maye qəbuluna kömək etməklə yanaşı, bəzi böyrək daşlarının yaranması riskini də azalda bilər. Lakin bu içkinin bütün böyrək problemlərinin qarşısını aldığı və orqanizmi “toksinlərdən təmizlədiyi” barədə fikirlər doğru deyil.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə verywellhealth.com yazıb.
Mütəxəssislərin fikrincə, limonlu su xüsusilə kalsium-oksalat tərkibli böyrək daşlarının yaranmasının qarşısını almaqda faydalı ola bilər. Bu, böyrək daşlarının ən geniş yayılmış növlərindən biridir.
Limon şirəsinin tərkibində limon turşusu var. Orqanizm bu maddəni sitrata çevirir. Sitrat sidikdə kalsiumla birləşərək kalsium və oksalatdan kristalların yaranmasının qarşısını ala, həmçinin kiçik kristalların böyüməsini ləngidə bilər.
2021-ci ildə aparılan və kalsium-oksalat daşları olan 203 yetkin şəxsin iştirak etdiyi araşdırmada gündə iki dəfə 60 millilitr təzə limon şirəsi qəbulunun daşların təkrar yaranması riskini 38 faiz azaltdığı müəyyən edilib. Bununla belə, zaman keçdikcə təsirin zəiflədiyi qeyd olunub. Səbəb iştirakçıların əksəriyyətinin bu rejimə uzun müddət riayət etməkdə çətinlik çəkməsi olub.
Limonlu su tez-tez “detoks içkisi” kimi təqdim edilir. Əslində isə sağlam böyrəklərin orqanizmdən tullantıları və artıq maddələri çıxarmaq üçün limona ehtiyacı yoxdur. Böyrəklər qanı süzür, tullantıları xaric edir və orqanizmdə maye-elektrolit balansını tənzimləyir.
Böyrək daşlarının profilaktikasında əsas amil kifayət qədər maye qəbul etməkdir. Suyun tərkibində limonun olub-olmamasından daha vacib məsələ sidiyin həddindən artıq konsentrasiyasının qarşısını almaqdır.
Mütəxəssislər böyrək daşı yaranmasına meyilli insanların gün ərzində kifayət qədər maye qəbul etməsini və sutkada ən azı 2 litr sidik ifraz etməsini tövsiyə edirlər. Mayeni gün ərzində bərabər şəkildə qəbul etmək də vacibdir.
Sağlam yetkin kişilər üçün gündəlik ümumi maye qəbulu təxminən 3,7 litr, qadınlar üçün isə 2,7 litr hesab olunur. Bu göstəriciyə yalnız su deyil, qida və digər içkilərdən alınan maye də daxildir.
Limonun tərkibindəki sitrat əsasən kalsium-oksalat daşlarına qarşı faydalı ola bilər. Lakin böyrək daşlarının bütün növləri üçün eyni təsirə malik deyil.
Sidik turşusu daşları sidiyin həddindən artıq turş olması zamanı əmələ gəlir. Belə hallarda kifayət qədər maye qəbulundan əlavə, sidiyin pH səviyyəsinin yüksəldilməsi və purinlərlə zəngin qidaların, xüsusilə bəzi içalat və dəniz məhsullarının azaldılması daha mühüm rol oynaya bilər.
Struvit daşları adətən sidik yollarının müəyyən infeksiyaları ilə əlaqəli olur və tibbi müalicə tələb edir. Sistin daşları isə nadir irsi xəstəlik olan sistinuriya nəticəsində yaranır. Onların qarşısının alınması üçün daha çox maye qəbulu və xüsusi müalicə tələb oluna bilər.
Bu səbəbdən böyrək daşları təkrar yaranırsa, onların analiz edilməsi və bəzi hallarda 24 saatlıq sidik müayinəsinin aparılması tövsiyə olunur. Bu müayinələr daşların yaranmasına səbəb olan amili müəyyənləşdirməyə kömək edə bilər.
Limon şirəsi su ilə durulaşdırıldıqda əksər insanlar üçün təhlükəsiz hesab olunur. Lakin həddindən artıq qəbul edilməsi diş minasına zərər verə bilər.
Limon şirəsi yüksək turşuluğa malikdir və müntəzəm, çox miqdarda istifadəsi diş minasının eroziyasına səbəb ola bilər. Bundan əlavə, həddindən artıq limon şirəsi bəzi insanlarda mədə yanması, turşu reflüksü və qarının yuxarı hissəsində ağrı yarada bilər.
Xroniki böyrək xəstəliyi olan insanlar limonlu su qəbuluna xüsusilə diqqətlə yanaşmalıdırlar. Xəstəliyin ağır, 4-cü və 5-ci mərhələlərində orqanizmə daxil olan mayenin miqdarını məhdudlaşdırmaq lazım gələ bilər.
Bundan başqa, ağır böyrək çatışmazlığı zamanı qanda kaliumun səviyyəsi təhlükəli həddə yüksələ bilər. Limon şirəsində kalium miqdarı çox yüksək olmasa da, həddindən artıq istehlak zamanı bu amil də nəzərə alınmalıdır.
Beləliklə, limonlu su böyrəkləri “təmizləyən” möcüzəvi içki deyil. Onun əsas üstünlüyü kifayət qədər maye qəbulunu asanlaşdırması və tərkibindəki sitrat sayəsində bəzi böyrək daşlarının yaranması riskini azaltmağa kömək etməsidir. Böyrək xəstəliyi və ya təkrarlanan daş problemi olan şəxslər isə limonlu suyun miqdarını həkimlə müzakirə etməlidirlər.
Samir
