Həkim xəbərdarlıq etdi: Acı qidanın həddindən artıq qəbulu təhlükəli ola bilər

SAĞLAMLIQ
12:02 / 12.08.2026
42

Sağlam insan üçün bir dəfə həddindən artıq acı qida qəbul etmək, mədədə narahatlıq yaratsa da, adətən təhlükəli deyil. Lakin xroniki sağlamlıq problemləri olan insanlarda risklər mövcuddur. 

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə gazeta.ru-ya Rusiya Dövlət Maarif Universitetinin Tibb fakültəsinin cərrahiyyə kafedrasının baş müəllimi Aleksandr Umnov məlumat verib.

Onun sözlərinə görə, həddindən artıq acı qida selikli qişanın yanmasına, mədə problemlərinə və başgicəllənməyə səbəb ola bilər.

"Acılığa səbəb olan əsas maddə kapsaisindir. O, normal halda yüksək temperatur və qıcıqlanmaya reaksiya verən reseptorlara təsir göstərir. Gün ərzində çoxlu acı qida qəbul edildikdə mədə-bağırsaq traktına düşən yük artır. Kapsaisin mədə şirəsinin ifrazını stimullaşdırır. Həddindən artıq miqdarda bu, xüsusilə qastrit, reflüks və ya xora kimi problemlərə meyillilik olduqda selikli qişanın həddindən artıq qıcıqlanmasına səbəb ola bilər. Yanma hissi, qıcqırma, ağırlıq, bəzən isə ürəkbulanma yaranır", deyə həkim bildirib.

Onun sözlərinə görə, güclü yanma zamanı və ya acı qidanın bir hissəsi mədədən qida borusuna geri qayıtdıqda narahatlıq, hətta selikli qişanın yanması meydana gələ bilər.

Kapsaisin bağırsaqların hərəkətliliyini də sürətləndirir. Bəzi insanlarda bu, nəcis ifrazının tezləşməsi, digərlərində isə spazm, köp və meteorizmlə özünü göstərə bilər. Bəzən dərinin qızarması, tərləmə və göz yaşarması kimi sistemik reaksiyalar da baş verir. Nadir hallarda damar reaksiyası səbəbindən yüngül başgicəllənmə yarana bilər.

Həkim qeyd edib ki, acı qida öz-özlüyündə sağlamlıq problemi yaratmır, lakin artıq mövcud olan xəstəliklərin tətikləyicisinə çevrilə bilər.

"Xroniki mədə-bağırsaq xəstəlikləri, o cümlədən qastrit, xora və qaraciyər xəstəlikləri olduqda acı qida yüksək ehtimalla vəziyyətin kəskinləşməsinə səbəb olacaq. Fərdi dözümsüzlük də mümkündür – bəzi insanlarda hətta az miqdarda acı qida güclü reaksiyaya səbəb olur. Acı qida ilə eyni vaxtda çoxlu yağlı yemək yeyilib, spirtli içki qəbul edilib və ya müəyyən dərmanlar istifadə olunubsa, orqanizmə düşən yük artır və xoşagəlməz nəticələrin yaranma riski yüksəlir", deyə Umnov əlavə edib.

Onun sözlərinə görə, ağızda, boğazda və ya mədədə güclü yanma, qıcqırma, ağırlıq hissi və ya ürəkbulanma yaranarsa, acı qida qəbulunu dayandırmaq lazımdır.

"Spazm, köp və qarında narahatlıq yaradan gurultu meydana gəlibsə, həmçinin güclü tərləmə, başgicəllənmə və keçməyən dəri qızartısı kimi ümumi simptomlar ortaya çıxıbsa, bu, acı qida qəbulunu dayandırmaq üçün aydın siqnaldır. Bu əlamətlərin ən azı bir neçəsini müşahidə etsəniz, acı qida yeməyi dayandırın, su için. Vəziyyət keçməzsə, həkimə müraciət edin", deyə mütəxəssis tövsiyə edib.

Mütəxəssis vurğulayıb ki, məsələn, jalapeno bibərinin faydalı xüsusiyyətləri də var, lakin ondan ölçülü şəkildə istifadə etmək lazımdır.

"Jalapeno maddələr mübadiləsini stimullaşdırır və kalorilərin yandırılması prosesini sürətləndirir. Təsadüfi deyil ki, jalapeno yağlı ət və sardelka kimi məhsullarla birlikdə təqdim olunur. O, orqanizmi qızdırır və bütün həzm sistemini aktivləşdirir, orqanizmdə oksidləşmə proseslərinin sürətini azaldır, bəzi patogen bakteriyaların artımını zəiflədərək infeksiyalardan qoruyur. Jalapenonun tərkibindəki vitamin və minerallar isə sinir sisteminə faydalı təsir göstərir", deyə Umnov sözlərini yekunlaşdırıb.

Samir
 

0