50 yaşdan sonra kişinin sağlamlıq vəziyyətini qiymətləndirmək üçün hər il bir neçə əsas müayinədən keçməsi kifayətdir. 

HİT.az xəbər verir ki, bunu uroloq Fyodor Deriş gazeta.ru-ya deyib.

Həkim bildirib ki, bunlara prostata spesifik antigen (PSA), lipid profili və testosteron səviyyəsinin yoxlanılması daxildir.

PSA analizi

"Həkimin sözlərinə görə, 50 yaşdan sonra həm prostatın xoşxassəli hiperplaziyası, həm də bədxassəli yenitörəmələr riski artır. PSA analizi patologiyanı müalicənin ən effektiv olduğu klinikadan əvvəlki mərhələdə aşkarlamağa imkan verir. Klassik norma həddi 4 nq/ml-ə qədər hesab olunur. 50 yaşdan yuxarı kişilərə, xüsusilə ailə anamnezində ağırlaşma olduqda – ata və ya qardaşda prostat xərçəngi aşkarlanıbsa – PSA analizini hər il vermək tövsiyə olunur", deyə həkim bildirib.

Lipid profili

Həkimin sözlərinə görə, ikinci müayinə olan lipid profili ürək-damar riskinin əsas göstəricisidir. Lipid profilinin mütəmadi yoxlanılması qidalanma və həyat tərzini vaxtında düzəltməyə, zərurət yarandıqda isə dərman müalicəsinə başlamağa və bununla da infarkt və ya insultun qarşısını almağa imkan verir.

"Lipid profilinə ümumi xolesterin, damar divarlarında toplanaraq ateroskleroza səbəb olan aşağı sıxlıqlı lipoproteinlər (ASLP) – "pis" xolesterin və lövhələrin yaranmasının qarşısını alan, damarları qoruyan yüksək sıxlıqlı lipoproteinlər (YSLP) – "yaxşı" xolesterin daxildir.

50 yaşdan yuxarı kişilər üçün aşağıdakı hədəf göstəricilər xüsusilə vacibdir: ümumi xolesterin 5 mmol/l-dən çox olmamalı, ASLP 3 mmol/l-dən aşağı, YSLP isə 1 mmol/l-dən yuxarı olmalıdır. Bu göstərici nə qədər yüksəkdirsə, damarların qorunması bir o qədər yaxşıdır", deyə həkim qeyd edib.

Testosteron səviyyəsi

45-50 yaşdan sonra kişilərə ümumi və sərbəst testosteron səviyyəsini mütəmadi yoxlatdırmaq tövsiyə olunur. Normal hormonal fon aktiv uzunömürlülüyün, yaxşı əhval-ruhiyyənin və yüksək həyat keyfiyyətinin əsas şərtlərindən biridir.

"Testosteron çatışmazlığı yalnız libidonun azalması ilə özünü göstərmir. Bu vəziyyət əzələ kütləsinin və gücün itirilməsinə, xroniki yorğunluğa və motivasiyanın azalmasına, apatiya və depressiv əhval-ruhiyyəyə, həmçinin qarın nahiyəsində piy yığılmasının artmasına səbəb ola bilər. Bu, metabolik pozuntuların əlamətidir.

50 yaşdan yuxarı kişilər üçün ümumi testosteronun referens göstəriciləri 8,6-23,4 nmol/l təşkil edir. Əksər üsullardan istifadə edildikdə 12 nmol/l-dən aşağı göstəricilər sərhəd həddi hesab olunur və əlavə müayinə tələb edir. Simptomlarla birlikdə 8 nmol/l-dən aşağı göstərici isə klinik testosteron çatışmazlığına işarə edir", deyə həkim yekunlaşdırıb.

Əlavə müayinələr

Həkimlər üç əsas analizdən əlavə, 50 yaşdan sonra illik müayinələrə qanda qlükoza (şəkər) səviyyəsinin yoxlanılmasını da daxil etməyi tövsiyə edirlər.

Bundan əlavə, kolorektal xərçəngin skrininqi məqsədilə hər il nəcisdə gizli qanın analizinin aparılması məsləhət görülür.

Samir