Sadə gündəlik vərdişlər yaşlılıqda demensiya riskinə təsir göstərə bilər. Mütəxəssislər xüsusilə yuxu rejiminə diqqət yetirməyi, axşam saatlarında alkoqol və kofeindən uzaq durmağı tövsiyə edirlər.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə "VeryWell Mind" yazıb.

Yuxu zamanı beyin gün ərzində yaranan metabolik tullantıların xaric edilməsinə, hüceyrələrin bərpasına və əldə edilən məlumatların yaddaşda möhkəmlənməsinə kömək edən prosesləri həyata keçirir. Buna görə də keyfiyyətsiz və nizamsız yuxu uzun müddətdə yaddaş və digər koqnitiv funksiyalara mənfi təsir göstərə bilər.

Yuxu rejimini sabit saxlayın

Mütəxəssislər hər gün təxminən eyni vaxtda yatıb oyanmağı və kifayət qədər yatmağı məsləhət görürlər. Yatmazdan əvvəl parlaq işıq, səs-küy, isti hava və telefondan istifadə yuxuya getməyi çətinləşdirə bilər. Gün ərzində yaşanan stress və narahatlıqlar da beynin istirahətə keçməsinə mane ola bilər.

Alkoqoldan uzaq durun

Alkoqol insanın daha tez yuxuya getməsinə səbəb ola bilər, lakin yuxunun keyfiyyətini pisləşdirir. Yuxunu səthi edir və gecə ərzində oyanmalara səbəb ola bilər. Alkoqol həmçinin sürətli göz hərəkətləri (REM) mərhələsinin müddətini azalda bilər. Bu mərhələ yaddaşın emalı və beynin normal fəaliyyəti üçün əhəmiyyətlidir.

Kofeini axşam qəbul etməyin

Qəhvə, enerji içkiləri və digər kofeinli məhsullar uzun müddət ayıqlığı qoruyur. Kofein yuxululuq hissinin yaranmasına kömək edən adenozinin təsirini bloklayır. Buna görə xüsusilə kofeinə həssas insanlar yatmazdan təxminən 6 saat əvvəl qəhvə və digər kofeinli içkilərdən uzaq durmalıdır.

Yatmazdan əvvəl ağır yemək yeməyin

Yağlı və ədviyyatlı qidalar gecə saatlarında ağırlıq, mədə yanması və digər narahatlıqlara səbəb ola bilər. Buna görə də axşam yeməyini çox gec və ağır etməmək tövsiyə olunur.

Daha yüngül və balanslı axşam yeməyinə üstünlük vermək olar. Zülal və liflə zəngin qidalar qan şəkərinin daha sabit qalmasına kömək edə bilər.

Şirin və sürətli karbohidratları məhdudlaşdırın

Şəkərli içkilər, ağ çörək və yüksək qlisemik indeksə malik digər qidalar qanda şəkərin sürətlə yüksəlməsinə və daha sonra kəskin enməsinə səbəb ola bilər. Bu dəyişikliklər bəzi insanlarda gecə yuxusunun pozulmasına gətirib çıxara bilər.

Mütəxəssislər yatmazdan bir-iki saat əvvəl işıqları azaltmağı, telefonu kənara qoymağı, kağız kitab oxumağı, yüngül dartınma hərəkətləri etməyi və ya bir neçə dəqiqə sakit nəfəs almağı tövsiyə edirlər.

Bununla yanaşı, beyin sağlamlığını qorumaq üçün yalnız axşam rejiminə deyil, gün ərzindəki həyat tərzinə də diqqət yetirmək vacibdir. Balanslı qidalanma, müntəzəm fiziki aktivlik, zehni fəaliyyət və sosial münasibətlərin qorunması da beyin sağlamlığı üçün əhəmiyyətlidir.

Samir