Hətta kifayət qədər uzun müddət yatmaq belə iş stressindən tam bərpa olunmağa zəmanət vermir. Edinburq Universitetinin tədqiqatçıları 50-66 yaş arasında olan 45 işçini bir il ərzində müşahidə etdikdən sonra bu qənaətə gəliblər. 

HİT.az xəbər verir ki, nəticələr “Scientific Reports” jurnalında dərc olunub.

İştirakçılar mütəmadi olaraq özlərini necə hiss etdikləri, iş yükü və yuxunun keyfiyyəti barədə məlumat veriblər. İştirakçılar ildə üç dəfə hərəkətləri, bilək temperaturunu və işıqlanma səviyyəsini qeydə alan xüsusi qolbaqlar vasitəsilə də müşahidə olunublar. Ümumilikdə cihazlar 5 258 günlük müşahidə müddəti ərzində məlumat toplayıb.

Məlum olub ki, iştirakçıların əksəriyyəti gecə orta hesabla 6,5-8 saat yatıb. Yəni yuxunun müddəti ümumilikdə norma daxilində olub. Bununla belə, insanlar gecə ərzində tez-tez oyanıblar. Məhz yuxunun bölünməsi, onun müddətinin kifayət qədər olmaması deyil, səhər oyandıqdan sonra yorğunluq hissi ilə əlaqəli olub.

Tədqiqatçılar iş stressi ilə yuxunun keyfiyyəti arasında da əlaqə aşkarlayıblar. İnsan işdə nə qədər çox gərginlik, qıcıqlanma və ruh düşkünlüyü yaşayırdısa, yuxusu bir o qədər narahat olur, ümumi rifahı isə pisləşirdi. Əksinə, iş və şəxsi həyat arasında daha sağlam balans daha yaxşı yuxu və yüksək rifah səviyyəsi ilə əlaqəli olub.

Xüsusilə nəzərəçarpan pozuntular mütəmadi olaraq gecə saatlarında və ya gecə növbəsində çalışan işçilərdə müşahidə edilib. Onlar daha çox gecəyarısından sonra yuxuya gedib və orta hesabla yuxuda daha çox çarpayıda çevriliblər. Buna baxmayaraq, ümumi istirahət müddəti normal olaraq qalıb.

Bununla belə, alimlər vurğulayırlar ki, tədqiqat səbəb-nəticə əlaqəsini deyil, əlaqəliliyi müəyyən edib. Yəni araşdırma məhz iş stressinin yuxu pozuntularına səbəb olduğunu sübut etmir. Yuxunun keyfiyyətinə yaş, maddi çətinliklər və sağlamlıq vəziyyəti də təsir göstərə bilər.

Müəlliflərin fikrincə, bərpa üçün yalnız yuxunun neçə saat davam etməsi deyil, onun fasiləsizliyi və sabitliyi də vacibdir. Onlar sabit yuxu rejiminə riayət etməyi, iş günündən sonra dincəlmək üçün üsullar tapmağı və daha çox hərəkət etməyi tövsiyə edirlər. Tədqiqatçılar işəgötürənlərə isə iş və şəxsi vaxtı daha aydın şəkildə ayırmağı və iş yerində münaqişələrin səviyyəsini azaltmağı məsləhət görürlər.

Samir