Bir çox insan açıq-aşkar böhran vəziyyətində olsa da, yardımı qəti şəkildə qəbul etməkdən imtina edir. 

HİT.az xəbər verir ki, bunun niyə baş verdiyini psixiatr-narkoloq Mariya Kasperoviç gazeta.ru-ya açıqlayıb.

Yaxınları belə imtinanı çox vaxt inadkarlıq kimi qəbul edir. Lakin səbəblər adətən daha dərindir.

“İnsanların heç də hamısı şüurlu şəkildə müalicə olunmamağı seçmir. Bəzən xəstəlik insanın öz vəziyyətini qiymətləndirməsinə təsir göstərir. Ona səmimi şəkildə elə gələ bilər ki, ciddi problem yoxdur”, deyə Kasperoviç izah edib.

Ən çox rast gəlinən səbəblərdən biri tədricən alışmaqdır. Narahatlıq, yuxusuzluq və ya ruh düşkünlüyü aylarla davam edərsə, insan bunları həyatının yeni norması kimi qəbul etməyə başlayır.

“Psixika hər şeyə uyğunlaşır. Biz tez-tez belə sözlər eşidirik: “Mən elə bilirdim ki, hamı belə yaşayır”. Böhran tədricən inkişaf etdikdə insan həyatının nə qədər dəyişdiyini hiss etmir”, deyə mütəxəssis bildirib.

Digər mexanizm isə həkimə müraciət etmək qorxusudur.

“Bir çox insan üçün psixiatra müraciət etmək ağır xəstəliklə əlaqələndirilir. Onlara elə gəlir ki, özlərini “ruhi xəstə” kimi qəbul etməli olacaqlar. Buna görə də psixoloji baxımdan problemi ciddi olmadığına inandırmaq daha asan görünür”, deyə Kasperoviç qeyd edib.

Bu hal xüsusilə asılılıqlar zamanı tez-tez müşahidə olunur.

“Alkoqol asılılığı olan insan vəziyyətə nəzarət etdiyinə əmin olur. O, səmimi şəkildə istənilən an içkini dayandıra biləcəyini düşünür. Buna görə də yaxınlarına müalicənin zəruriliyini izah etmək çətin olur”, deyə mütəxəssis açıqlayıb.

İmtina utanc hissi ilə də bağlı ola bilər.

“Bir çox insan qınanmaqdan qorxur. Onlara psixiatra müraciət etmək zəifliyin etirafı kimi görünür. Halbuki yardım üçün müraciət etmək qərarı daha böyük cəsarət tələb edir”, deyə Kasperoviç vurğulayıb.

Yaxınları isə çox vaxt təzyiq göstərməklə səhvə yol verirlər.

“Yaxınlar hər gün “Sənə psixiatr lazımdır” deyəndə, insan bunu ittiham kimi qəbul edir. Müdafiə reaksiyası işə düşür və müqavimət güclənir. Təzyiq nadir hallarda nəticə verir”, deyə həkim bildirib.

Diaqnozlar haqqında danışmaqdansa, konkret dəyişikliklərə diqqət yetirmək daha səmərəlidir:

“Sən xəstəsən” demək əvəzinə “Mən görürəm ki, artıq yata bilmirsən”, “Mənə elə gəlir ki, sənin üçün çox çətindir” demək daha yaxşıdır. Bu sözlərdə qınaq yoxdur, yalnız qayğı var".

İnsanın yardıma nə vaxt ehtiyacı olduğunu özünün anlayacağını gözləmək də düzgün deyil:

“Bəzi pozuntular insanın öz vəziyyətini tənqidi şəkildə qiymətləndirmək qabiliyyətini dəyişir. Yaxınları problemi pasiyentin özündən daha tez görə bilər".

Simptomlar insanın həyatını idarə etməyə başlayanda həkimə müraciət etmək üçün əsas yaranır. Narahatlıq, yuxusuzluq və ya alkoqol işə və münasibətlərə mane olursa, həkim məsləhətini təxirə salmaq tövsiyə edilmir.

Samir