Alimlər arterial təzyiqin yüksəlməsində beyindəki müəyyən bir bölgənin rol oynaya biləcəyini müəyyən ediblər. Yeni araşdırmanın nəticələri bəzi insanlarda yüksək təzyiqin dərman qəbuluna baxmayaraq niyə nəzarətdə saxlanılmadığını izah edə bilər.

HİT.az xəbər verir ki, “ScienceAlert” nəşrinin məlumatına görə, Braziliyanın San-Paulu Universiteti və Yeni Zelandiyanın Oklend Universitetinin alimləri beynin lateral parafasial (pFL) bölgəsini araşdırıblar.

Bu sahə əsasən tənəffüsün idarə olunması ilə əlaqələndirilir. Xüsusilə fiziki məşq zamanı güclü nəfəsvermə, öskürək və gülüş kimi proseslərdə iştirak edir. Tədqiqatçılar isə siçanlar üzərində apardıqları təcrübələr zamanı pFL bölgəsinin qan damarlarının daralmasına da təsir göstərə bildiyini aşkar ediblər.

Alimlər pFL neyronlarını aktivləşdirdikdə siçanların beynində arterial təzyiqin yüksəlməsinə səbəb olan bir sıra sinir zəncirlərinin işə düşdüyünü müşahidə ediblər. Hipertoniya olan heyvanlarda həmin neyronların yalnız tənəffüs prosesinə deyil, qan damarlarının daralmasına da təsir etdiyi müəyyənləşdirilib.

Araşdırmanın müəlliflərindən Oklend Universitetinin fizioloqu Culian Paton bildirib ki, yüksək təzyiq zamanı lateral parafasial bölgə aktivləşir. Alimlərin bu sahənin fəaliyyətini zəiflətməsi nəticəsində isə siçanların qan təzyiqi normal səviyyəyə enib.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu mexanizmin insanlarda da rol oynama ehtimalı var. Lakin mühüm məqam ondan ibarətdir ki, hazırkı araşdırma yalnız heyvanlar üzərində aparılıb və eyni sinir şəbəkəsinin insanlarda da eyni şəkildə işlədiyi hələ təsdiqlənməyib.

Alimlər bununla yanaşı, pFL neyronlarına təsir edə biləcək dərmanların hazırlanması imkanlarını da araşdırırlar. Digər bir tədqiqatda B6 vitamininin aktiv forması olan piridoksal-5-fosfatın P2X3 reseptorunu bloklaya bildiyi müəyyən edilib.

Bu reseptor yüksək təzyiqi olan insanlarda karotid cisimciklərində həddindən artıq aktivləşərək arterial təzyiqin yüksəlməsinə səbəb olan sinir siqnallarını gücləndirə bilər. Siçanlar üzərində aparılan təcrübədə həmin maddənin tətbiqi arterial təzyiqi orta hesabla təxminən 16 mm civə sütunu aşağı salıb.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, bu nəticələr gələcəkdə hipertoniya üçün yeni müalicə yanaşmalarının hazırlanmasına yol aça bilər. Lakin sözügedən üsulların insanlar üçün təhlükəsiz və effektiv müalicəyə çevrilməsi üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac var.

Samir