İdarəolunmaz gülüş beynin spontan emosional reaksiyalara cavabdeh olan qədim neyron şəbəkəsinin fəaliyyəti ilə əlaqəlidir. Bu şəbəkə həmçinin mükafatlandırma sistemini aktivləşdirə bilər. Bununla yanaşı, söhbət zamanı yaranan qəsdən gülüş hərəkətlərin və nitqin idarə olunması ilə əlaqəli başqa bir neyron şəbəkəsini işə salır.

HİT.az xəbər verir ki, bu nəticəyə İtaliya Milli Tədqiqat Şurasının Neyrologiya İnstitutunun alimləri gəliblər. Elmi icmal “Trends in Neurosciences” jurnalında dərc olunub.

Tədqiqatçılar beynin elektrik stimulyasiyasına reaksiyasını araşdıran elmi işləri təhlil ediblər. Bəzi hallarda beynin ayrı-ayrı nahiyələrinin stimullaşdırılması güclü gülüşə səbəb olub. Müxtəlif tədqiqatların nəticələrini müqayisə edən müəlliflər gülüşün fərqli növləri ilə əlaqəli iki neyron şəbəkəsi müəyyən ediblər.

“Birinci şəbəkəyə ön qurşaq qabığı, gicgah payının ön hissəsi və bəzi qabıqaltı sahələr daxildir. Bu şəbəkənin aktivləşməsi sevinc və həzz hissi ilə müşayiət olunan uzunmüddətli, coşqun və spontan gülüşə səbəb ola bilər. Bu şəbəkə digər məməlilərdə də müşahidə olunan qədim emosional reaksiyalarla əlaqəlidir”, – deyə alimlər bildiriblər.

İkinci şəbəkə hərəkətlərin idarə olunmasında iştirak edən motor və premotor beyin sahələrini əhatə edir. O, insanların ünsiyyət zamanı istifadə etdiyi qəsdən gülüşə cavabdehdir. Məsələn, insanlar razılıqlarını bildirmək, həmsöhbətə dəstək olmaq və ya gərginliyi azaltmaq üçün gülə bilərlər. Belə gülüş insan özünü əylənmiş hiss etmədikdə də baş verə bilər.

Tədqiqatın müəllifləri ehtimal edirlər ki, spontan gülüş beyində həzz hissi ilə əlaqəli opioid sistemini, eləcə də ağrının tənzimlənməsi mexanizmlərini işə salır. Bu, gülüşün niyə bəzən xoş hisslərlə müşayiət olunduğunu və ağrı hissini müvəqqəti azaltdığını izah edə bilər.

“Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, iki sistem arasındakı fərqlər bəzi nevroloji pozuntular zamanı da özünü göstərir. Məsələn, qəsdən hərəkətləri və nitqi idarə edən neyron şəbəkəsinin zədələnməsi danışığı çətinləşdirə, lakin gülmək və ya ağlamaq qabiliyyətini qoruyub saxlaya bilər”.

Samir