Psixoloqlar onilliklərdir evliliyi xoşbəxt və davamlı edən amilləri müəyyənləşdirməyə çalışırlar. Təhsil səviyyəsi və gəlirin müəyyən rolu olsa da, birliyin keyfiyyətini əsasən başqa faktorlar müəyyən edir.

Hit.az-ın məlumatına görə, “Psychology Today” üçün yazan fəlsəfə doktoru Lourens T. Uayt bildirir ki, emosional bağlılıq, tərəfdaşların davranışı və bir-birindən uzaqlaşmamaq bacarığı daha böyük əhəmiyyət daşıya bilər. Evlilikdən məmnunluq eyni vaxtda bir çox amilin təsiri ilə formalaşdığından, yalnız müsbət göstəricilərə deyil, potensial çətinliklərin əlamətlərinə də diqqət yetirmək vacibdir. Xüsusilə yüksək narahatlıq səviyyəsi, tərk edilmə qorxusu, maliyyə problemləri, xroniki xəstəliklər və uşaqların çoxluğu tez-tez daha az harmonik evliliklərlə əlaqələndirilir.

Bununla belə, əvvəlki tədqiqatların əksəriyyəti Qərb ölkələrində aparılıb ki, bu da onların universallığını sual altına qoyurdu. Bu boşluğu doldurmaq üçün alman tədqiqatçısı İna Qrau komandası ilə birlikdə altı qitədə yerləşən 65 ölkədən 15 mindən çox evli insanın məlumatlarını təhlil edib. Araşdırma iştirakçıları şəxsiyyət xüsusiyyətləri, bağlılıq tərzi, stress səviyyəsi, aqressivlik və evlilikdən məmnunluqla bağlı anketləri doldurublar.

Nəticələr göstərib ki, təhsil səviyyəsi, uşaqların sayı və ya nevrotizmin aşağı olması kimi amillərin evliliyin keyfiyyətinə təsiri çox zəifdir. Əvəzində məsuliyyətlilik və aqressivliyin aşağı səviyyəsi daha əhəmiyyətli faktorlar kimi önə çıxıb. Bədbəxt evliliyin ən güclü və universal göstəriciləri isə üç əsas amil olub:

– tərəfdaşı mütəmadi olaraq görməzdən gəlmək;
– tez-tez ayrılıq mövzusunda danışmaq;
– emosional yaxınlığın olmaması.

Müəllifin fikrincə, bu nəticələr zahirən aydın görünsə də, praktikada insanlar çox vaxt emosiyalara güvənərək onları nəzərə almırlar. Aşiqlik tərəfdaşı obyektiv qiymətləndirmə qabiliyyətini kölgədə qoya bilər, halbuki ətrafdakılar narahatedici siqnalları daha tez görür. O, yalnız ürəyə deyil, sağlam məntiqə də qulaq asmağı tövsiyə edir.

Samir