Mikrodalğalı soba gündəlik həyatda geniş istifadə olunsa da, ətrafında bir çox miflər mövcuddur. 

HİT.az-ın məlumatına görə, İvano-Frankivsk Neft və Qaz Milli Texniki Universitetinin ekologiya kafedrasının dosenti, texnika elmləri namizədi Natalya Moskalçuk UNIAN-a bildirib ki, bu cihazın şüalanmasının insan sağlamlığına təsiri barədə qorxuların əksəriyyəti əsassızdır.

Mikrodalğalı soba sağlamlıq üçün nə dərəcədə təhlükəlidir?

Mütəxəssis dərhal geniş yayılmış mifi təkzib edib: onun sözlərinə görə, mikrodalğalı sobada qızdırılan yemək digər bişirmə üsullarından (qaynatma, qızartma, sobada bişirmə) daha zərərli deyil: “Bu şüalanma radioaktiv deyil və nə molekulları, nə də DNT-ni dəyişmir".

O izah edib ki, mikrodalğalı sobalar radiofrekanslı, ionlaşdırmayan şüalanma ilə işləyir. Bu şüalanma yalnız qidadakı su molekullarını hərəkətə gətirir və bu yolla istilik yaranır. Yemək “radioaktiv” olmur və struktur dəyişikliyə uğramır.

Mikrodalğalı sobanın təhlükəsizliyi FDA (ABŞ Qida və Dərman Administrasiyası) və EPA (ABŞ Ətraf Mühitin Mühafizəsi Agentliyi) kimi beynəlxalq qurumlar tərəfindən də təsdiqlənib.

Mütəxəssis həmçinin qeyd edib ki, cihaz təxminən 2,5 GHz tezlikdə işləyir — bu diapazonda Wi-Fi və digər rabitə cihazları da fəaliyyət göstərir.

Şüalanma riski varmı?

Moskalçukun sözlərinə görə, mikrodalğalı şüa müəyyən materiallardan keçə bilsə də, sobanın xüsusi qoruyucu ekranlanması var. Qapı açılan anda isə şüalanma avtomatik dayanır.

Araşdırmalar göstərir ki, sağlam və zədəsiz cihazlarda yaxın məsafədə belə elektromaqnit sahəsi çox aşağıdır və normadan xeyli kiçikdir. Lakin cihaz nasaz olduqda və ya qapı/korpus zədələndikdə şüalanma arta bilər.

Ukraynada mikrodalğalı sobalar üçün ayrıca norma olmasa da, radiofrekans şüalanma üçün limit 2 GHz-dən yuxarı diapazonda 1000 mikrovatt/sm² təşkil edir.

Mikrodalğalı sobada nəyi qızdırmaq olmaz?

Mütəxəssis bildirir ki, əsas risk şüalanmadan deyil, materialların istiliyə dözümsüzlüyündən yaranır.

Məsələn:
* yumurtanı qabığında qızdırmaq olmaz (partlaya bilər)
* hermetik qablaşdırılmış məhsullar (kolbasa və s.) partlaya bilər

Ən vacib məqam isə qabın materialıdır:
* şüşə, keramika, kağız və bəzi plastiklər uyğundur
* metal və folqa isə qəti qadağandır (yanğın riski yaradır)

Həmçinin yalnız “mikrodalğalı soba üçün uyğun” işarəsi olan plastik qablar istifadə olunmalıdır.

Şüanın insan orqanizminə təsiri

Elektromaqnit şüalanma iki yerə bölünür: ionlaşdıran və ionlaşdırmayan. Mikrodalğalı sobalar ionlaşdırmayan şüa ilə işləyir və DNT-yə təsir göstərmir.

Yeganə təsir yüksək gücdə istilik effekti yarada bilməsidir. Yəni maksimum risk dəri yanığıdır.

Mütəxəssis yekunda bildirir ki, mikrodalğalı sobanın zərəri ilə bağlı qorxular əsasən mifdir. Real risklər şüalanmadan deyil, cihazın düzgün istifadə olunmamasından — nasazlıqdan, metal qabdan və təhlükəsizlik qaydalarının pozulmasından yaranır.

Samir