İnsan gözü təkamül boyunca Yer üzündəki bitki örtüyünün təsiri altında rəngləri ayırd etmək baxımından xüsusi qabiliyyət formalaşdırıb. Görünən işıq spektrinin mərkəzində yerləşən yaşıl rəng insan gözünün ən həssas qəbul etdiyi və ən çox çalarını fərqləndirə bildiyi rəng hesab olunur.

HİT.az xəbər verir ki, pişiklər və itlər kimi bir çox primat olmayan məməlilər bu rəngi insan qədər yaxşı görə bilmədiyi halda, insanların yaşıl rəngə yüksək həssaslığı müasir texnologiyaların inkişafında da mühüm rol oynayıb. Hərbçilərin dəbilqələrində və ya axtarış-xilasetmə qruplarının istifadə etdiyi gecəgörmə eynəklərinin tam rəngli görüntü əvəzinə yaşıl tonlarda görüntü təqdim etməsi də məhz bu bioloji üstünlüyə əsaslanır. Sistem insanın qaranlıq şəraitdə mümkün qədər yüksək dəqiqliklə görməsini təmin etmək üçün gözün ən rahat qəbul etdiyi rəngi seçir.

Bu cihazlar ətraf mühitdə mövcud olan və adi gözlə görünməyən çox zəif işığı toplayaraq onu dəfələrlə gücləndirmək prinsipi ilə işləyir. Sistemin əsas hissəsi batareya ilə çalışan və yüksək gərginlik yaradan xüsusi “görüntü gücləndirici” borudur.

Obyektivdən daxil olan zəif işıq şüaları əvvəlcə fotokatod adlanan həssas lövhəyə dəyir. Bu lövhə daxil olan fotonları dərhal elektronlara çevirir. Daha sonra həmin elektronlar mikrokanal lövhəsi adlanan xüsusi deşikli şüşə səthdən keçərkən minlərlə voltluq elektrik sahəsinin təsirinə məruz qalır. Nəticədə elektronlar zəncirvari reaksiyaya girərək minlərlə dəfə çoxalır.

Borunun sonunda isə fosfor örtüklü xüsusi ekran yerləşir. Çoxalmış elektronlar bu səthə çırpıldıqda fosfor maddəsi işıq saçmağa başlayır. Beləliklə, elektronlar yenidən gözlə görünən işığa çevrilir. Gecəgörmə eynəyindən baxarkən görünən parlaq yaşıl görüntü məhz fosfor təbəqəsinin elektronlarla qarşılıqlı təsirindən yaranır.

Bu gün belə mürəkkəb texnologiyanı özündə birləşdirən linzaların getdikcə daha nazik və yüngül hala gətirilməsi mühəndislik və dizayn sahəsində mühüm nailiyyətlərdən biri hesab olunur.

Qaranlıq şəraitdə görməni təmin edən yeganə texnologiya yaşıl fosforlu gecəgörmə sistemləri deyil. Elmi-fantastik filmlərdən tanınan digər üsul termal görüntüləmə texnologiyasıdır.

Bu sistemlər ətrafdakı işığı gücləndirmək əvəzinə canlıların və obyektlərin yaydığı infraqırmızı istilik şüalarını aşkarlayır. Xüsusi linzalar vasitəsilə istilik xəritəsi yaradılır və alınan məlumatlar prosessor tərəfindən rəngli ekranda göstərilir.

Lakin termal sistemlər əsasən temperatur fərqlərinə fokuslandığı üçün obyektlərin konturlarını və incə detallarını dəqiq göstərə bilmir. Buna görə də görüntü daha bulanıq görünür.

Məhz bu səbəbdən hərbi əməliyyatlar, təhlükəsizlik xidmətləri və axtarış-xilasetmə işlərində hər iki texnologiyadan istifadə olunur. Bununla belə, detallı və aydın görüntünün həyati əhəmiyyət daşıdığı hallarda yaşıl fosfor əsaslı işıq gücləndirmə texnologiyası üstün mövqeyini qoruyub saxlayır.

Samir