Süni intellekt ev heyvanları üçün də təhlükəyə çevrilir

TEXNO
18:00 / 03.07.2026
50

Ev heyvanlarının sahibləri baytar xərclərindən yayınmaq üçün getdikcə daha çox süni intellektdən istifadə edirlər. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, bu yanaşma təcili müdaxilə tələb edən xəstəliklərin vaxtında aşkarlanmasına mane olur və heyvanların rifahını ciddi risk altına salır.

HİT.az xəbər verir ki, ev heyvanlarının baxımı və sağlamlığı da rəqəmsallaşmanın təsirindən kənarda qalmayıb. Bir çox insan baytara müraciət etməzdən əvvəl smartfonundakı süni intellekt alətlərindən istifadə edərək heyvanının sağlamlıq problemi ilə bağlı cavab axtarır. Mütəxəssislərin fikrincə isə bu tendensiya düşünüldüyündən daha təhlükəlidir.

Böyük Britaniyada fəaliyyət göstərən "RSPCA" təşkilatının açıqladığı son məlumatlar bu riskin miqyasını göstərir. Araşdırmalara əsasən, hər on ev heyvanı sahibindən biri baytar klinikasına müraciət etmək əvəzinə birbaşa süni intellekt alətlərindən istifadə edir. Simptomların qiymətləndirilməsi, qidalanma planlarının hazırlanması və digər mövzularda istifadə olunan bu sistemlər mütəxəssislər tərəfindən heyvanların rifahı baxımından potensial təhlükə hesab edilir.

Texnologiyanın təqdim etdiyi imkanlar danılmazdır. Bununla belə, böyük dil modelləri canlı orqanizmin fizioloji vəziyyətini tam qiymətləndirə bilmir. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, süni intellektə həddindən artıq etibar edilməsi təcili müdaxilə tələb edən ciddi xəstəliklərin diqqətdən kənarda qalmasına səbəb olur. Bu isə həm heyvanın əzab çəkmə müddətini uzadır, həm də sahibini fərqinə varmadan hüquqi məsuliyyətlə üz-üzə qoya bilər.

Yaşayış xərclərinin artması baytar xidmətlərindən istifadəni çətinləşdirən əsas amillərdən biri kimi göstərilir. İllik "Animal Kindness Index" hesabatına görə, baytar xərclərindən yayınan insanların sayı az deyil. Hər 20 nəfərdən biri maddi səbəblərə görə birbaşa süni intellektdən istifadə etdiyini bildirib.

"RSPCA"nın direktoru Cemma Houp bu məsələdə mühüm fərqə diqqət çəkir. Onun sözlərinə görə, süni intellekt əyləncə, oyun və digər gündəlik fəaliyyətlər üçün faydalı köməkçi ola bilər. Lakin sağlamlıq məsələlərində onun imkanları məhduddur. Fiziki müayinə apara, qan analizlərini qiymətləndirə və ya xəstəliyin gedişində baş verən ani dəyişiklikləri müşahidə edə bilməyən proqram təminatının verdiyi nəticələr çox vaxt yanlış istiqamətə yönəldə bilər.

Məşhur baytar həkim Rori Kaulam isə bildirir ki, heyvanlar təbii instinktlərinə görə ağrılarını gizlətməyə meyllidirlər. Nəfəsalma çətinliyi, qəfil tutmalar və ya zəhərlənmə şübhəsi kimi hallarda vaxt itirmədən peşəkar baytar yardımına müraciət etmək vacibdir. Öz klinik fəaliyyətində süni intellektdən köməkçi vasitə kimi istifadə etdiyini deyən Kaulam vurğulayır ki, baytarın klinik məlumatları təhlil etmək üçün süni intellektdən yararlanması ilə istifadəçinin müayinədən tam imtina edib yalnız texnologiyaya güvənməsi tamamilə fərqli yanaşmalardır.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, ekranda təqdim olunan məlumatlar canlı orqanizmdə baş verən fizioloji dəyişiklikləri tam əks etdirə bilmir. Buna görə də ev heyvanının sağlamlığı ilə bağlı ən kiçik şübhə yarandıqda, süni intellektdən alınan məsləhətlə kifayətlənməyərək peşəkar baytar müayinəsinə müraciət etmək ən doğru seçim hesab olunur.

Samir
 

0