Televizor pultundan tutmuş smartfon və noutbuklara qədər bir çox elektron cihaz batareyalarla işləyir. Lakin bütün batareyalar eyni xüsusiyyətlərə malik deyil. Qələvi və litium-ion batareyalar enerji tutumu, istifadə müddəti, qiyməti və təkrar doldurulma imkanlarına görə fərqlənir. Yanlış batareya seçimi isə bəzi hallarda həddindən artıq qızma və yanğın təhlükəsi yarada bilər.
HİT.az xəbər verir ki, qələvi batareyalar əsasən televizor pultu, divar saatı və simsiz siçan kimi az enerji sərf edən cihazlarda istifadə olunur. Onların əsas üstünlükləri münasib qiyməti və uzun müddət saxlanıla bilməsidir. Bununla belə, standart qələvi batareyalar birdəfəlik istifadə üçün nəzərdə tutulur və enerjisi bitdikdə yenisi ilə əvəz edilməlidir.
Litium-ion batareyalar isə smartfon, noutbuk, rəqəmsal kamera və enerji tələb edən digər portativ cihazlarda geniş yayılıb. Bu batareyalar yüksək enerji sıxlığına malik olduğundan kiçik və yüngül ölçüdə daha çox enerji təmin edə bilir. Onların əsas üstünlüklərindən biri də uyğun şarj sistemi vasitəsilə dəfələrlə doldurularaq istifadə edilməsidir.
Bununla yanaşı, birdəfəlik litium batareyalarla litium-ion batareyaları qarışdırmaq olmaz. Birdəfəlik litium batareyalar bəzi cihazlarda qələvi batareyalara alternativ kimi istifadə edilir. Onlar daha baha olsa da, yüksək enerji sərfiyyatı olan cihazlarda və çətin temperatur şəraitində üstünlük verə bilər. İstənilən halda, batareyanın cihazın texniki tələblərinə uyğun olması vacibdir.
Qələvi batareyaları tez-tez dəyişdirənlər üçün başqa bir seçim də nikel-metal hidrid (NiMH) batareyalardır. AA və AAA ölçülərində istehsal olunan bu batareyaları uyğun cihazlarda təkrar dolduraraq istifadə etmək mümkündür. Bu, uzun müddətdə yeni batareyaların alınmasına çəkilən xərcləri azalda bilər. Ancaq qələvi batareyaların nominal gərginliyi adətən 1,5 volt, NiMH batareyalarınkı isə 1,2 voltdur. Buna görə də onları istifadə etməzdən əvvəl cihazın təlimatlarını yoxlamaq tövsiyə olunur.
Batareyaların təhlükəsiz istifadəsi və utilizasiyası da diqqət tələb edir. Xüsusilə litium-ion batareyalar zədələndikdə və ya qısaqapanma baş verdikdə həddindən artıq qızaraq yanğına səbəb ola bilər. İstifadə müddəti başa çatan batareyalar adi tullantılara atılmamalı, müvafiq toplama məntəqələrinə təhvil verilməlidir. Litium batareyaların qütblərini lentlə izolyasiya etmək də qısaqapanma riskini azaltmağa kömək edə bilər. Şişmiş və ya zədələnmiş batareyalarla isə xüsusilə ehtiyatlı davranmaq lazımdır.
Mütəxəssislərin diqqət çəkdiyi əsas məqamlardan biri də birdəfəlik batareyaları şarj etməyə çalışmamaqdır. Doldurulmaq üçün nəzərdə tutulmayan qələvi və ya litium batareyaların şarj cihazına yerləşdirilməsi qızma və yanğın riski yarada bilər.
Beləliklə, az enerji sərf edən cihazlar üçün qələvi batareyalar münasib seçim hesab olunur. Daha çox enerji tələb edən və təkrar doldurulma imkanına ehtiyac olan elektronika üçün isə litium-ion batareyalar daha əlverişlidir. Batareyaları tez-tez dəyişdirmək məcburiyyətində qalanlar NiMH modellərini də nəzərdən keçirə bilərlər. Seçim zamanı əsas meyarlar cihazın enerji tələbatı, batareyanın uyğunluğu və istifadə şəraiti olmalıdır.
Samir
