Alimlər valideynlərin xoşbəxtliyinə təsir edən gözlənilməz amili açıqladı

SOSİAL
19:19 / 24.09.2026
39

İki qızı olan valideynlər xoşbəxtlik səviyyəsinin ən yüksək olduğunu bildiriblər. Bu, ənənəvi olaraq oğlan övladının dünyaya gəlməsinə üstünlük verilən Çində aparılmış genişmiqyaslı araşdırmanın gözlənilməz nəticəsidir. Ümumilikdə yalnız qızların böyüdüyü ailələrin yalnız oğlanların olduğu ailələrdən daha xoşbəxt olduğu müəyyənləşib.

HİT.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri “Acta Psychologica” jurnalında dərc olunub.

Alimlər Çin Ümumi Sosial Sorğusunun (CGSS) məlumatlarını təhlil ediblər. Araşdırmaya təxminən 50 min nəfər, o cümlədən 45 mindən çox uşağı olan insan daxil edilib. Sorğular 2012-2021-ci illər arasında altı mərhələdə keçirilib. Məlum olub ki, qız övladlarının olması ilə valideynlərin xoşbəxtliyi arasındakı əlaqə orta yaşlı insanlar arasında və məhz iki qızın olduğu ailələrdə daha güclü olub.

“Qız övladları effekti” xüsusilə kənd sakinləri, orta yaşlı insanlar və evli şəxslər arasında nəzərəçarpacaq olub. Bu nəticə iqtisadi səbəblər və valideynlərin qocalıq dövründə onlara dəstək sistemi ilə qismən əlaqəli olan oğlan övladlarına üstünlük verilməsi ilə bağlı çoxəsrlik ənənəyə ziddir. Müəlliflər bu dəyişikliyi yetkin qızların çox vaxt valideynlərinə emosional baxımdan daha yaxın olması və onlara daha çox qayğı göstərməsi ilə əlaqələndirirlər.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, söhbət müasir Çinin özünəməxsus xüsusiyyətlərindən gedir və əlavə araşdırmalar aparılmadan nəticələri digər mədəniyyətlərə şamil etmək olmaz. Bundan başqa, söhbət korrelyasiyadan gedir: nəticələr müəyyən əlaqəni göstərir, lakin məhz uşaqların cinsinin valideynləri daha xoşbəxt etdiyini sübut etmir. Xoşbəxtlik hissinə çoxsaylı amillər təsir edir.

Bununla belə, nəticə uzun müddət qız övladlarının dünyaya gəlməsinə fərqli münasibətin üstünlük təşkil etdiyi ölkədə ailə dəyərlərinin dəyişməsinin göstəricisi kimi maraq doğurur.

Çində onilliklər ərzində oğlan övladlarına üstünlük verilib. Bu tendensiya “bir ailə – bir uşaq” siyasəti ilə daha da güclənib və nəticədə ölkədə cinslər arasındakı nisbətdə nəzərəçarpacaq disbalans yaranıb.

Araşdırmanın nəticələri münasibətlərdə tədricən baş verən dəyişikliyi əks etdirir: şəhərləşmənin, qadınların təhsil səviyyəsinin artması və ailənin rolunun dəyişməsi ilə əvvəlki baxışlar zəifləyir. Bununla belə, müəlliflər nəticələrin birmənalı şəkildə şərh edilməsinə qarşı xəbərdarlıq edirlər – valideynlərin xoşbəxtliyi çoxsaylı şərait və amillərdən asılıdır.

Samir
 

0