Əgər siz münaqişə, tənqid və ya manipulyasiya ilə xarakterizə olunan münasibətlərlə (valideyn, partnyor və ya iş yoldaşı ilə) üzləşmisinizsə, “boz daş” metodu haqqında artıq eşitmiş ola bilərsiniz.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “The Conversation” yazır.
Bu texnika tez-tez narsisistik, aqressiv və ya toksik davranışlarla mübarizə üçün sadə üsul kimi təqdim olunur: məqsəd özünü “boz daş” qədər maraqsız etməkdir.
Əsas qayda belədir: emosional reaksiya vermədən, qısa və neytral cavablar vermək.
Eyni zamanda, nəşr qeyd edir ki, bu metodun effektivliyini birbaşa sübut edən elmi tədqiqatlar yoxdur. Lakin onun arxasındakı ideya davranış psixologiyasının tanınmış prinsiplərinə əsaslanır.
Metod mübahisəyə girmədən ünsiyyəti “qidalandırmamağa” çalışır, yəni qarşı tərəfdə emosional reaksiya və maraq yaratmamağa yönəlir.
Bu, tamamilə ünsiyyəti kəsmək demək deyil. Əksinə, qarşı tərəfin dediklərini tanıyaraq, lakin müzakirəni genişləndirmədən cavab vermək nəzərdə tutulur.
Məsələn, ailə tədbirinə gedə bilmədiyinizi dedikdə, qarşı tərəf “Sən heç vaxt vaxt ayırmırsan, nankorsan” deyirsə, adətən insanlar izah verməyə və ya mübahisə etməyə çalışır.
“Boz daş” metodu isə “Başa düşdüm” və ya “Oldu” kimi neytral cavab verməyi tövsiyə edir. Bu, emosiyanı artırmır və münaqişəni böyütmür.
Metod tez-tez narsisistik xüsusiyyətləri olan insanlarla ünsiyyət üçün də tövsiyə olunur. Narsisizm diqqət, heyranlıq və təsdiq ehtiyacı ilə xarakterizə olunan şəxsiyyət xüsusiyyətləri toplusudur.
Belə şəxslər tənqid və ya diqqətin azalmasına aqressiv reaksiya verə bilərlər. Bu isə çox vaxt münaqişəni daha da kəskinləşdirir.
Məqalədə qeyd olunur ki, “boz daş” yanaşması davranış psixologiyasının iki əsas prinsipinə — “möhkəmləndirmə” və “sönmə”yə əsaslanır.
Möhkəmləndirmə o deməkdir ki, insan istədiyi reaksiyanı aldıqda həmin davranışı təkrarlayır. Əgər reaksiyaya cavab verilmir və ya maraq göstərilmir, davranış zamanla zəifləyə bilər — bu isə “sönmə” adlanır.
Nəticə olaraq, metodun mahiyyəti odur ki, diqqət və emosional reaksiya almayan davranış zamanla azalır.
Samir


