Depressiya hər zaman uzunmüddətli kədər və ruh düşkünlüyü ilə müşayiət olunmur. Bəzən iştahanın və yuxu rejiminin dəyişməsi, əsəbilik, sevimli məşğuliyyətlərə marağın azalması və insanlardan uzaqlaşmaq da bu vəziyyətin əlamətləri ola bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə “Today” nəşri Nyu-Yorkda fəaliyyət göstərən psixiatr Samanta Bordmanın fikirlərinə istinadən məlumat yayıb.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, depressiyanın ilk əlamətləri tədricən yarana və insanın özü tərəfindən dərhal hiss edilməyə bilər. Bəzən bu dəyişiklikləri ilk olaraq yaxınları və dostları müşahidə edirlər. Bununla belə, ayrı-ayrı əlamətlərin olması avtomatik olaraq depressiya diaqnozu demək deyil. Əlamətlərin davamlılığına və gündəlik həyata təsirinə diqqət yetirmək vacibdir.

Depressiyanın 9 mümkün əlaməti

1. İştahanın dəyişməsi

İnsan əvvəlkindən daha çox və ya az yeməyə başlaya, yemək vaxtlarını ötürə və hətta qidalanmağı unuda bilər.

2. Yuxu rejiminin pozulması

Yuxuya getməkdə çətinlik, gecə tez-tez oyanmaq və ya normadan artıq yatmaq diqqət tələb edən dəyişikliklərdəndir.

3. Sevimli məşğuliyyətlərə marağın itməsi

Əvvəllər insana sevinc verən fəaliyyətlərin artıq maraq doğurmaması anhedoniya adlanır. Məsələn, insan əvvəllər həvəslə getdiyi konsertdən və ya görüşdən imtina edə bilər.

4. İnsanlardan uzaqlaşmaq

Dostlarla görüşləri ləğv etmək, ailə üzvləri ilə ünsiyyətdən yayınmaq və sosial əlaqələri azaltmaq mümkün xəbərdarlıq əlamətləridir.

5. Əsəbilik

Depressiya yalnız kədər şəklində özünü göstərmir. Tez qıcıqlanmaq, narahatlıq, əsəbilik və daxili gərginlik də müşahidə oluna bilər.

6. Diqqəti cəmləməkdə çətinlik

Əvvəllər asanlıqla görülən işlərin daha çox vaxt və səy tələb etməsi, sadə tapşırıqları yerinə yetirməkdə çətinlik yaranması da nəzərə alınmalıdır.

7. Şəxsi qayğıya laqeyd yanaşmaq

İnsan əvvəlki kimi şəxsi gigiyenasına, xarici görünüşünə və gündəlik özünəqulluq vərdişlərinə diqqət yetirməyə bilər.

8. Hərəkətlərin və nitqin yavaşlaması

Bəzi insanlarda bədən hərəkətləri ləngiyir, səs tonu alçalır, danışıq yavaşlayır və bədən duruşunda dəyişikliklər yaranır.

9. Mənfi düşüncələr üzərində ilişib qalmaq

Keçmişdə baş vermiş xoşagəlməz hadisələri davamlı xatırlamaq, eyni sualları təkrar-təkrar düşünmək və mənfi fikirlərdən uzaqlaşa bilməmək də depressiv vəziyyətlə əlaqəli ola bilər.

Özünü daha yaxşı hiss etmək üçün nə etmək olar?

Psixiatrın sözlərinə görə, depressiyanın müalicəsində psixoterapiya və dərman müalicəsindən istifadə edilə bilər. Bununla yanaşı, gündəlik vərdişlər də psixoloji rifahın dəstəklənməsinə kömək edə bilər.

Mütəxəssis açıq havada gəzməyi, yaxınlarla ünsiyyəti qorumağı və başqalarına kömək etməyi tövsiyə edir. Könüllü fəaliyyətlər insana faydalılıq və cəmiyyətə bağlılıq hissi verə bilər. Həmçinin çətin vəziyyətə kənardan baxmağa çalışmaq, məsələn, eyni vəziyyətdə olan dosta hansı məsləhəti verəcəyini düşünmək faydalı ola bilər.

Bununla belə, bu üsullar peşəkar müalicəni əvəz etmir. Kədər və digər əlamətlər iki həftə və ya daha uzun müddət davam edirsə, gündəlik həyata mane olursa, psixoloq və ya psixiatrla məsləhətləşmək vacibdir. Depressiya diaqnozu yalnız əlamətlərin bütöv qiymətləndirilməsi əsasında mütəxəssis tərəfindən qoyulmalıdır.

Samir