Bu gün 5 oktyabr – Müəllimlər Günüdür.

Hər birimizin həyatında adı çəkiləndə üzümüzdə təbəssüm yaradan, illər keçsə də səsini, baxışını, hətta bizə dediyi bir cümləni belə unutmadığımız müəllim olub. 

Bəlkə də bu gün kim olduğumuzun, hansı peşəni seçdiyimizin, insanlarla necə davrandığımızın, çətinlik qarşısında necə dayandığımızın təməlində həmin müəllimlərdən birinin izi var. Müəllim uşağa hərfləri, rəqəmləri, qaydaları öyrətməklə kifayətlənmir. O, bəzən bir uşağın özünə olan inamını formalaşdırır, bəzən uğursuzluqdan sonra yenidən cəhd etməyi öyrədir, bəzən “sən bacararsan” deməklə bir uşağın gələcəyinə toxunur.

Ana bizə həyatı öyrədirsə, müəllim həmin həyatın içində necə dayanmağı, necə öyrənməyi, necə mübarizə aparmağı və cəmiyyətin bir üzvünə çevrilməyi öyrədən insanlardan biridir. Amma müəllimlik bu gün yalnız şərəfli deyil, həm də olduqca ağır peşələrdən biridir. Çünki müəllim sinfə daxil olanda qarşısında sadəcə otuz şagird görmür. 

Onun qarşısında otuz fərqli xarakter, otuz fərqli ailə mühiti, otuz fərqli dünyagörüşü və otuz fərqli ehtiyac dayanır. Biri sakitdir, digəri həddindən artıq hərəkətlidir. Biri dərsi bir dəfə eşitməklə anlayır, digəri üçün eyni mövzunu dəfələrlə izah etmək lazımdır. Biri müəllimin sözünü dinləyir, digəri isə qaydalara qarşı çıxmağı özünə bir növ azadlıq hesab edir. Müəllim isə bütün bunların içində həm dərs deməli, həm sinfi idarə etməli, həm uşaqları bir-birindən ayırmadan hər birinə diqqət göstərməli, həm də hər addımının məsuliyyətini daşımalıdır. 

Üstəlik, artıq başqa bir dövrdə yaşayırıq. Telefon kameraları həyatımızın hər yerindədir. Sinifdə baş verən bir hadisə bir neçə saniyə ərzində çəkilib sosial şəbəkədə yayıla bilər. Müəllimin bir cümləsi, bir jesti, bir reaksiyası kontekstdən çıxarılaraq insanların müzakirəsinə çevrilə bilər. Təbii ki, müəllimin şagirdə qarşı fiziki zor tətbiq etməsi və ya onu alçaltması qəbul edilə bilməz. Uşağın tərbiyəsində şiddət çıxış yolu deyil. Amma bununla yanaşı, müəllimin sinifdə nüfuzunun və sözünün də qorunmasına ehtiyac var.

Çünki müəllim özünü tamamilə gücsüz hiss etdiyi, şagirdin isə müəllimin bütün xəbərdarlıqlarını əhəmiyyətsiz saydığı bir mühitdə sağlam təhsil prosesi qurmaq da asan deyil. Bəzi uşaqlar müəllimə hörməti artıq köhnəlmiş bir anlayış kimi qəbul edir. Müəllimin sözünü eşitməmək, dərsin gedişinə mane olmaq, digər şagirdlərin təhsil hüququna hörmətsizlik etmək, müəllimlə kobud danışmaq bəzən adi davranış kimi təqdim olunur. 

Burada bir məsələni də unutmaq olmaz, uşağın davranışına görə məsuliyyət yalnız müəllimin üzərinə düşmür. Müəllim məktəbdə uşağa istiqamət verir, amma uşağın ilk davranış modeli ailədə formalaşır. Evdə böyüyə hörmət etməyi, qarşısındakını dinləməyi, səhv etdikdə üzr istəməyi öyrənməyən uşağın məktəbdə bütün bunları bir anda mənimsəməsini gözləmək də doğru deyil.

Son olaraq bildirək ki, 5 oktyabr sadəcə müəllimlərə “bayramınız mübarək” demək günü deyil. Bu gün bizə öz həyatımızda iz qoyan insanları xatırlamaq üçün bir fürsətdir.

Sevinc