Çinli məktəbli Hu Ciahao dərsdən sonra 40-dan çox gecə ardıcıl olaraq dağlara gedərək qeyri-adi ilanı axtarıb. Onun əzmkarlığı alimlərə elm üçün yeni növ olan Achalinus mirabilis-in mövcudluğunu təsdiqləməyə kömək edib.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “The Times of India” yazır.
Hadisə 2024-cü ilin oktyabrında Çinin Çjetszyan əyalətindəki Kuotsan dağlarında başlayıb. Sahə araşdırmaları zamanı mütəxəssislər qəhvəyi rəngli, qeyri-adi və nazik bir ilanın qalıqlarını aşkar ediblər. Lakin qalıqlar o qədər natamam olub ki, heyvanın növünü müəyyənləşdirmək mümkün olmayıb. Araşdırma üçün bütöv nümunə lazım idi.
Bundan sonra 17 yaşlı məktəbli və vəhşi təbiət həvəskarı Hu Ciahao bu axtarışla maraqlanıb. O, elmi biliklərin populyarlaşdırılmasına həsr olunmuş onlayn icma vasitəsilə tədqiqatçılardan biri ilə əlaqə saxlayıb və sirli ilanı özü tapmağa qərar verib.
2025-ci ilin yayında oğlan dərslərdən sonra mütəmadi olaraq dağlara gedib. Ümumilikdə axtarışlara 40-dan çox gecə sərf edib, bəzi səfərlərdə gediş-gəliş məsafəsi təxminən 100 kilometrə çatıb.
Əvvəlcə Hu ilanın yağışdan sonra axtarılmasının daha səmərəli olacağını düşünürdü. Çünki rütubətli hava şəraiti çox vaxt sürünənlərin aktivliyini artırır. Lakin gecə axtarışlarının çoxu nəticəsiz qalıb.
Bundan sonra məktəbli strategiyasını dəyişərək axtarışlara açıq havalı gecələrdə çıxmağa başlayıb.
Nəhayət, 17 avqust 2025-ci ildə uğur əldə olunub. Hu artıq dağdan enərkən yolu keçən nazik bir ilan görüb. O, uzun müddət axtardığı heyvanın məhz bu olduğunu anlayıb.
Onun tapdığı təxminən 33 santimetr uzunluğunda yetkin dişi ilan holotipə - yeni növün rəsmi təsviri zamanı əsas etalon kimi istifadə olunan nümunəyə çevrilib.
Lakin məktəbli bununla kifayətlənməyib. Növbəti iki ay ərzində daha dörd nümunə tapıb. Onların arasında iki canlı ilan, eləcə də yollarda ölmüş iki fərd olub.
Toplanan material alimlərə heyvanı yaxın növlərlə ətraflı müqayisə etməyə və genetik analiz aparmağa imkan verib. Tədqiqat göstərib ki, ən yaxın məlum qohumları ilə mitoxondrial COI genində genetik fərq təxminən 9,5-10,9 faiz təşkil edir. Bu nəticə ilanın ayrıca növ statusunu təsdiqləyib.
Yeni növə Achalinus mirabilis elmi adı verilib. O, qeyri-adi pulcuqları ilə tanınan Achalinus cinsinə daxildir.
Tədqiqatın nəticələri “Zoosystematics and Evolution” elmi jurnalında dərc olunub. Beləliklə, naməlum ilanın natamam qalıqlarının aşkar edilməsi ilə başlayan araşdırma elmə əvvəllər məlum olmayan yeni növün rəsmi təsviri ilə yekunlaşıb.
Bu tarixçədə 17 yaşlı Hu Ciahaonun rolu xüsusilə diqqət çəkib. İlk ilanı təcrübəli sahə tədqiqatçıları aşkar etsələr də, məhz məktəblinin əzmkarlığı sonrakı araşdırmalar və yeni növün təsdiqlənməsi üçün kifayət qədər tam material əldə etməyə imkan verib.
Samir
