ABŞ Senatının ötən ay böyük səs çoxluğu ilə dəstəklədiyi Rusiyaya qarşı sanksiyaların sərtləşdirilməsini nəzərdə tutan qanun layihəsi Nümayəndələr Palatasında ciddi müqavimətlə üzləşib. 

HİT.az "Bloomberg"ə istinadən xəbər verir ki, yeni tariflər və neft qiymətlərinin mümkün artımı ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən sənədin müzakirəsi ən azı noyabrda keçiriləcək aralıq seçkilərə qədər təxirə salına bilər.

Mərhum senator Lindsi Qremlə əlaqələndirilən sənəd Rusiya nefti və qazını alan, yaxud Moskvanın enerji sanksiyalarından yayınmasına kömək edən ölkələrə qarşı sərt tədbirlər nəzərdə tutur.

Qanun layihəsinə əsasən, ABŞ prezidenti Donald Trampa Rusiyanın xam neftinin ən böyük beş alıcısından, eləcə də sanksiyalardan yayınmağa ən çox kömək edən beş dövlətdən idxala 100 faizə qədər tarif tətbiq etmək səlahiyyəti verilə bilər.

Rusiya enerji resurslarının əsas alıcıları arasında Çin, Hindistan və Türkiyə yer alır.

Qanun layihəsinin tərəfdarları sənədi Ukraynaya dəstəyin mühüm siqnalı və Rusiyaya iqtisadi təzyiqi gücləndirmək vasitəsi hesab edirlər. Bununla belə, Nümayəndələr Palatasında yeni səlahiyyətlərin daha geniş nəticələrə səbəb ola biləcəyindən ehtiyat edirlər.

Respublikaçılar yanacağın bahalaşmasından narahatdır

Nümayəndələr Palatasının spikeri Mayk Conson qanun layihəsinin 3 noyabrda keçiriləcək aralıq seçkilərindən əvvəl səsverməyə çıxarılmasının mümkünlüyünə əmin olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, Konqres qarşıdakı iki ay ərzində Vaşinqtonda yalnız bir neçə gün tam gücü ilə işləyəcək.

“Hamımız Rusiyaya qarşı sanksiyaların zəruriliyinə inanırıq, lakin qanun layihəsini qəbul edirsinizsə, düzgün formulaya malik olmalısınız”, – Conson jurnalistlərə deyib.

O, sənədlə bağlı həm demokratlar, həm də respublikaçıların bir hissəsi arasında narahatlıqların olduğunu etiraf edib.

Nümayəndələr Palatasının Xarici əlaqələr komitəsinin sədri Brayan Mast sanksiyaların yanacaq qiymətlərinə mümkün təsirinə ayrıca diqqət çəkib.

Onun sözlərinə görə, Hindistan və Rusiyanın digər böyük neft alıcıları alternativ tədarük mənbələri axtarmağa məcbur olsalar, bu, dünya bazarında qiymətlərin artmasına səbəb ola bilər.

“Hazırda qiymətləndirilən məsələlərdən biri də budur”, – Mast bildirib.

Yanacağın qiyməti məsələsi noyabr seçkiləri ərəfəsində xüsusilə həssasdır. İranla müharibədən sonra ABŞ-da benzinin qiyməti artıq əhəmiyyətli dərəcədə artıb və bu, respublikaçılar üçün əlavə siyasi risklər yaradır.

Nümayəndələr Palatasındakı demokratların qanun layihəsinə qarşı başqa iradı var. Onlar sənədin Trampa genişmiqyaslı tariflər tətbiq etmək üçün yeni hüquqi əsas verəcəyindən narahatdırlar.

Bu məsələ Trampın hazırkı tarif siyasəti ilə bağlı məhkəmə çəkişmələri fonunda xüsusilə əhəmiyyətlidir. Konqresmen Qreqori Miks prezidentə “onda olmayan” tarif səlahiyyətləri verən sənədi dəstəkləyə bilməyəcəyini bildirib.

Digər demokrat Bred Şnayder də prezidentin səlahiyyətlərinin genişləndirilməsinin əleyhinə çıxıb.

“Mən heç bir prezidentə, xüsusən də bu prezidentə tariflərlə bağlı daha çox məhdudiyyətsiz səlahiyyət verməyə hazır deyiləm”, – deyə o bildirib.

Böyük biznes təşkilatları da Konqresə əlavə təzyiq göstərir. Avqust ayında pərakəndə ticarət və beynəlxalq biznes nümayəndələrindən ibarət geniş koalisiya qanunvericilərə müraciət edərək sənədin mümkün nəticələri barədə xəbərdarlıq edib.

Biznes nümayəndələri yeni tariflərin yalnız Rusiyaya deyil, ABŞ-ın digər ticarət tərəfdaşlarına da zərər vura biləcəyindən və nəticədə bunun amerikalı istehlakçılara təsir edəcəyindən ehtiyatlanırlar.

“Qanun layihəsinin bir hissəsinin istehlakçılar üçün gözlənilməz nəticələr yarada biləcəyindən narahatlığımız davam edir. Bu hissə ABŞ-ın ticarət tərəfdaşı və müttəfiqi olan digər ölkələrə qarşı yeni, genişmiqyaslı tariflər tətbiq edilməsinə imkan yaradır”, – Pərakəndə Ticarət Liderləri Assosiasiyasının hökumətlə əlaqələr üzrə direktoru Ellen Cekson bildirib.

Bununla belə, sanksiyaların tərəfdarları mümkün iqtisadi nəticələrlə bağlı narahatlıqlara görə Konqresin Rusiyaya təzyiqi təxirə salmamalı olduğunu vurğulayırlar.

Senatda qanun layihəsi 86 səs lehinə, 11 səs əleyhinə olmaqla dəstəklənib. Lakin Nümayəndələr Palatasında onun perspektivləri hazırda daha qeyri-müəyyəndir.

Sənədin sürətlə qəbul edilməsi üçün Mayk Consona xeyli sayda demokratın dəstəyini almaq lazım gələcək. Adi prosedurla isə vəziyyət daha da mürəkkəbdir, çünki respublikaçıların üstünlüyü son dərəcə cüzidir.

Nəticədə Rusiyaya qarşı yeni sanksiyaları nəzərdə tutan qanun layihəsi ən azı noyabr seçkilərinə qədər bloklanmış vəziyyətdə qala bilər.

Samir