Bir çox insan səhərini bir fincan qəhvəsiz təsəvvür edə bilmir. Lakin sevimli içkidən cəmi iki həftə imtina etmək orqanizmdə, xüsusilə bağırsaq mikroflorasında nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə səbəb ola bilər.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “El Español” məlumat yayıb.

2026-cı ildə “Nature Communications” jurnalında dərc olunan araşdırmada müntəzəm qəhvə içməyin bağırsaq mikrobiomuna təsiri və bu içkidən 14 gün imtina etdikdə baş verən dəyişikliklər öyrənilib.

Tədqiqatın ilk mərhələsində alimlər müntəzəm qəhvə içən 31 nəfəri bu içkidən istifadə etməyən 31 nəfərlə müqayisə ediblər. Daha sonra qəhvə içən iştirakçılardan 14 gün ərzində bu vərdişdən tamamilə imtina etmək istənilib. Növbəti mərhələdə isə onlar 21 gün ərzində yenidən qəhvə içiblər. İştirakçıların bir hissəsi kofeinli, digər hissəsi isə kofeinsiz qəhvəyə üstünlük verib.

Qəhvədən imtina bağırsaq bakteriyalarına təsir edir

Araşdırma göstərib ki, müntəzəm qəhvə içən insanlarla bu içkidən istifadə etməyənlərin bağırsaq mikroflorasının tərkibində müəyyən fərqlər mövcuddur.

Qəhvədən iki həftə imtina edildikdən sonra orqanizmdə kofein, teofillin və kofeinin metaboliti olan 1,7-dimetilksantinin səviyyəsi əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Bununla yanaşı, hippurik turşunun miqdarı da aşağı düşüb, bağırsaq mikroorqanizmlərinin fəaliyyəti ilə əlaqəli indol-3-karboksaldehidin səviyyəsi isə artıb.

Bu nəticələr qəhvənin yalnız enerji verən içki olmadığını, həm də bağırsaqda yaşayan mikroorqanizmlərlə əlaqəli metabolik proseslərə təsir göstərə biləcəyini ortaya qoyur.

Maraqlıdır ki, iştirakçılar yenidən qəhvə içməyə başladıqdan sonra mikrobiomda dəyişikliklər qısa müddətdə qeydə alınıb. Bu dəyişikliklərin bir qismi kofeinli və kofeinsiz qəhvə qəbulundan asılı olmayıb. Alimlər bunu qəhvənin tərkibindəki polifenollar, fenol turşuları və digər bioloji aktiv birləşmələrlə əlaqələndirirlər.

Qəhvədən imtina yaddaşa və diqqətə də təsir edə bilər

Tədqiqat zamanı iştirakçıların bəzi psixoloji və idrak göstəriciləri də qiymətləndirilib. Müşahidələrə görə, qəhvədən imtina dövründə diqqət və ayıqlıqla bağlı bəzi göstəricilərdə yaxşılaşma qeydə alınıb.

Digər tərəfdən, qəhvə qəbulunun bərpasından sonra iştirakçılar arasında hiss edilən stress səviyyəsinin və özlərinin bildirdiyi bəzi depressiv əlamətlərin azaldığı müşahidə olunub. Bu nəticələr həm kofeinli, həm də kofeinsiz qəhvə qəbul edən qruplarda qeydə alınıb.

Alimlər vurğulayırlar ki, əldə olunan nəticələr qəhvədən imtinanın mütləq sağlamlıq üçün daha faydalı olduğunu göstərmir. Araşdırma cəmi 62 nəfəri əhatə edib və sağlam yetkin insanlar üzərində aparılıb. Buna görə də nəticələri bütün insanlara şamil etmək və uzunmüddətli sağlamlıq təsirləri barədə qəti qənaətə gəlmək düzgün deyil.

Tədqiqatın əsas nəticəsi isə budur: qəhvədən cəmi 14 gün imtina etmək belə bağırsaq mikroflorasında və bəzi metabolik proseslərdə dəyişikliklərə səbəb ola bilər. İçkinin yenidən gündəlik rasiona daxil edilməsi isə bu proseslərə yenidən təsir göstərir.

Samir