1627-ci ildə dünyanın sonuncu məlum auroch fərdləri Polşada, Yaxtorov meşəsində yox olub. Təxminən 400 il sonra isə alimlər bu növü yenidən bərpa etməyə ümid edirlər. 

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə "IFLScience" yazır.

Aurox (Tur) Avrasiya və Şimali Afrikanın bəzi bölgələrində yayılmış iri vəhşi mal-qara növü idi. Hətta Yuli Sezar da bu heyvanı təsvir edərək onun gücünə diqqət çəkmişdi:

"Onlar ölçü baxımından filə bir az kiçikdir, onların gücü və sürəti heyrətamizdir. Görünən istənilən insan və ya vəhşi heyvanı əsirgəmirlər".

Turlar müasir ev inəklərinin vəhşi əcdadı hesab olunur. Genetik tədqiqatlar göstərir ki, bu gün mövcud olan bütün iri buynuzlu mal-qara təxminən 10 500 il əvvəl Yaxın Şərqdə evcilləşdirilmiş cəmi 80 dişi turdan törəyib.

Fosil qeydlərinə görə, bu növ təxminən 700 000 il əvvəl ortaya çıxıb və daha sonra müxtəlif bölgələrə yayılaraq bir neçə xəttə ayrılıb. Lakin Orta əsrlərin sonlarına doğru onların sayı sürətlə azalmağa başlayıb. Əsas səbəblər kimi həddindən artıq ovlanma və yaşayış mühitinin itirilməsi göstərilir. Bundan əlavə, ev inəklərindən keçən yoluxucu xəstəliklərin də onların məhvinə təsir etdiyi ehtimal olunur.

XVII əsrdə yalnız Polşada kiçik bir populyasiya qalmışdı. Hətta bu heyvanları qorumaq üçün kral fərmanı da verilmişdi, lakin bu tədbir kifayət etməmişdi. Son tur 1627-ci ildə ölüb. 1630-cu il hesabatında isə son fərdin təbii səbəblərdən öldüyü qeyd olunub.

Bəzi tədqiqatçılar ola biləcək digər izlənilməmiş populyasiyanın daha uzun müddət yaşaya biləcəyini istisna etmir, lakin buna dair sübut yoxdur.

Bununla belə, turların tamamilə yox olduğunu demək də doğru deyil. Onların DNT-si müasir ev mal-qarasında qalıb və bu, növün bərpası üçün mühüm genetik imkan yaradır.

Seçilmiş qədim mal-qara cinslərinin yetişdirilməsi ilə alimlər “tauros” adlı xüsusi bir cins yaradıblar. Turlara bənzər bu heyvanlardan artıq bir neçə yüzü Avropanın müxtəlif ölkələrinə – Şotlandiya, Niderland, Çexiya, Xorvatiya, İspaniya və Portuqaliyaya – yerləşdirilib.

Samir