Yuxuların yalnız gecə başımızı yastığa qoyub dərin yuxuya getdiyimiz zaman ortaya çıxdığını düşünmək insan beyninin mürəkkəb fəaliyyətini sadələşdirmək demək ola bilər. 

HİT.az xəbər verir ki, Paris Beyin İnstitutu tərəfindən aparılan yeni araşdırma yuxu ilə uyanıqlıq arasındakı sərhədin düşünüldüyündən daha qeyri-müəyyən olduğunu ortaya qoyub.

Tədqiqatçılar hələ tam yuxuya keçməmiş, hətta tamamilə oyaq olduğumuz anlarda belə beynimizdə canlı və sürreal görüntülərin yarandığını müəyyən ediblər. Bu nəticələr yuxunu yalnız yuxu mərhələsinə aid bir hadisə deyil, beynin fasiləsiz işləmə forması kimi qiymətləndirir.

Alimlər gündəlik qısa yuxu vərdişi olan 92 könüllü üzərində geniş təcrübə aparıblar. Elektroensefaloqrafiya (EEQ) cihazları ilə təchiz olunan iştirakçıların beyin dalğaları anlıq izlənib və müəyyən fasilələrlə oyadılaraq düşüncələri qeydə alınıb. Məlumatlar göstərib ki, beyin yuxu və oyaqlıq arasında dörd fərqli mərhələdə hərəkət edir: ani xatirələr, ayıq qalma vəziyyəti, qəribə ssenarilərin formalaşdığı yuxuya bənzər hallar və şüurlu düşüncənin nəzarətdə olduğu iradəli vəziyyət. Bu isə beynin oyaq ikən belə qısa müddətli “yuxu səfərləri” yaşadığını göstərir.

Nicolas Decat rəhbərliyindəki komanda düşüncə məzmunlarının yalnız yuxu ilə məhdudlaşmadığını bildirir. Təcrübələr zamanı bir iştirakçı oyaq olmasına baxmayaraq beynində havada uçan bulmacalar gördüyünü deyib, başqa bir iştirakçı isə dərin yuxu vəziyyətində növbəti günün iş planlarını məntiqli şəkildə qura bildiyini ifadə edib. Mütəxəssislər bu halları “hipnaqojik təcrübələr” adlandırır və yuxu prosesinin başlanğıcının əslində oyaqlıq mərhələsində formalaşdığını qeyd edirlər.

Ən vacib suallardan biri isə insanların niyə yalnız gecə gördükləri yuxuları xatırlamasıdır. Tədqiqatçılara görə, bu vəziyyət yaddaşın seçici işləməsi ilə bağlıdır. İnsan beyni əsasən güclü emosional təsir yaradan və ya qeyri-adi hesab etdiyi görüntüləri yadda saxlayır, gündəlik yuxuya bənzər düşüncələri isə əhəmiyyətsiz hesab edərək unudur.

Yuxular əslində beynin sosial münasibətlərdən tutmuş sağ qalma bacarıqlarına qədər bir çox sahəni sınaqdan keçirdiyi təhlükəsiz bir məşq meydançası rolunu oynayır. Bu zehni məşqlər real həyatda emosional yüklərin və sosial vəziyyətlərin daha asan idarə olunmasına kömək edir.

Mətnə uyğun olaraq 800x450 ölçüdə “beyin fəaliyyəti və yuxu ilə oyaqlıq arasında keçid” mövzusunu əks etdirən elmi vizual təsvir yaratmaq tövsiyə olunur.

Samir