İnsan orqanizmi şaquli vəziyyətdə yaşamaq üçün formalaşıb. Bu səbəbdən uzun müddət başaşağı vəziyyətdə qalmaq ürək-damar və tənəffüs sisteminə ciddi yük yarada, bəzi hallarda isə həyati təhlükəyə səbəb ola bilər.

HİT.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, qısa müddət ərzində başaşağı dayanmaq və ya asılmaq adətən ciddi problem yaratmır. Lakin bu vəziyyət uzun çəkdikdə, cazibə qüvvəsinin təsiri əks istiqamətdə işləməyə başlayır və orqanizmin normal fəaliyyəti pozulur.

2009-cu ildə ABŞ-ın Yuta ştatındakı "Nutty Putty" mağarasında baş verən hadisə bunun ən faciəli nümunələrindən biridir. Con Edvard Cons adlı şəxs xəritələşdirilməmiş dar keçiddə təxminən 70 dərəcə bucaq altında başaşağı vəziyyətdə sıxışıb qalıb. Saatlarla davam edən xilasetmə əməliyyatı nəticəsiz qalıb və o, 27 saat sonra ürək tutması nəticəsində həyatını itirib. Hadisədən sonra meyitin çıxarılması mümkün olmadığından mağara bağlanıb.

Alimlər bildirirlər ki, insan anatomiyası yerin cazibə qüvvəsinə uyğun fəaliyyət göstərir. Məsələn, mezenter adlanan orqan həzm sistemini sabit saxlayır. Bundan əlavə, cazibə qüvvəsi ağciyərlərin normal işləməsinə və qanın damarlar boyunca rahat dövr etməsinə kömək edir.

İnsan başaşağı vəziyyətə keçdikdə isə ürək, ağciyərlər və qan dövranı sistemi cazibə qüvvəsinə qarşı işləməli olur ki, bu da orqanizm üçün əlavə yük yaradır.

Başaşağı vəziyyətdə həyatını itirmiş 10 nəfər üzərində aparılmış araşdırmalar göstərib ki, əsas ölüm səbəbi ürək çatışmazlığı olub.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, xüsusilə yaşlı insanlar və ürək-damar xəstəliklərindən əziyyət çəkən şəxslər daha yüksək risk altındadırlar. Onların sözlərinə görə, başaşağı vəziyyətdə ürəyin üzərinə düşən əlavə yük bəzən beyin və ya ağciyər fəsadlarından əvvəl ürək əzələsinin fəaliyyətini dayandırmasına səbəb ola bilər.

Alimlər vurğulayırlar ki, bu cür vəziyyətlər nadir hallarda baş versə də, uzun müddət başaşağı qalmaq insan orqanizmi üçün təhlükəli hesab olunur və mümkün olduqda bundan çəkinmək lazımdır.

Samir