Uşaqlar təkcə böyüklərin onlara dediklərini deyil, valideynlərinin gündəlik davranışlarını da diqqətlə müşahidə edir və onlardan nəticə çıxarırlar. Gündəlik xırda davranışlar uşağın özünəinamının, dəyərlərinin və vərdişlərinin formalaşmasına təsir göstərə bilər. 

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə "HuffPost" nəşri uşaq psixoloqları və inkişaf üzrə mütəxəssislərə istinadən yazıb.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, valideynlər xüsusilə uşaqların yanında gündəlik davranışlarına daha diqqətlə yanaşmalıdırlar.

Praktik psixoloq Cəzmin Makkoyun sözlərinə görə, uşaqlar ailədaxili münasibətləri diqqətlə izləyirlər.

"Uşağın yanında digər valideyn və ya onun qayğısına qalan insanlar haqqında müsbət danışmağa çalışın. Hətta onlar başqa otaqda olsalar belə, çox güman ki, sizi eşidirlər", deyə o bildirib.

Mütəxəssislərin fikrincə, uşaqlar əsasən aşağıdakı davranışlara diqqət yetirirlər:

Valideynlərin həyat yoldaşına və digər böyüklərə münasibəti

Uşaqlar gözləri çevirmək, narazı baxışlar və ya istehzalı ifadələr kimi qeyri-verbal siqnalları asanlıqla hiss edirlər. Hətta tənqid zarafat kimi səslənsə belə, uşaq bunu ciddi qəbul edə bilər. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, uşağın qayğısına qalan insanlar haqqında müsbət danışmaq onun özünü daha təhlükəsiz hiss etməsinə və emosional sabitliyinə kömək edir.

Valideynlərin öz bədənlərinə münasibəti

Diyetoloq Alissa Miller bildirir ki, uşaqlar böyüklərin öz görünüşlərini və başqalarının xarici görünüşünü necə qiymətləndirdiyini diqqətlə izləyirlər. Valideynlərin şəkil çəkdirməkdən çəkinməsi, çimərlik geyimindən utanması və ya güzgüdə özündən narazı qalması uşaqların da gələcəkdə öz bədənlərinə oxşar münasibət göstərməsinə səbəb ola bilər.

Həqiqi həyat dəyərləri

Psixoloq Lora Markhemin sözlərinə görə, uşaqlar böyüklərin davranışına onların sözlərindən daha çox inanırlar. Valideyn dürüstlük və ya əməkdaşlıq haqqında danışsa da, davranışında bunun əksini nümayiş etdirirsə, uşaq üçün əsas nümunə məhz həmin davranış olur. Buna görə də mütəxəssislər bəyan edilən dəyərlərin gündəlik həyatda da nümayiş etdirilməsini vacib hesab edirlər.

Özünə qarşı mərhəmətli olmaq bacarığı

Alissa Miller qeyd edir ki, uşaqlar valideynlərin öz səhvlərinə necə yanaşdığını da öyrənirlər. Əgər valideyn daim özünü tənqid edir və mükəmməlliyə can atırsa, uşaq da eyni davranış modelini mənimsəyə bilər. Əksinə, səhvləri sakit qəbul etmək və onlardan nəticə çıxarmaq uşağın psixoloji dayanıqlığını inkişaf etdirir.

Qidalanma vərdişləri

Mütəxəssislər bildirirlər ki, uşaqlar yeməyə münasibəti də böyüklərdən öyrənirlər. "Pis" və ya "yaxşı" qida haqqında fikirlər, yemək buraxmaq və ya yeməkdən sonra günahkarlıq hissi uşağın gələcək qidalanma vərdişlərinə təsir edə bilər. Araşdırmalar göstərir ki, uşaqlar valideynlərinin qidalanma modellərini çox vaxt yetkin yaşlarında da davam etdirirlər.

Valideynlərin uşaq haqqında danışıq tərzi

Ekspertlər valideynlərə uşağın davranışını digər böyüklərlə necə müzakirə etdiklərinə də diqqət yetirməyi tövsiyə edirlər. Uşaq bütün sözləri başa düşməsə belə, söhbətin emosional tonunu hiss edir və bu, onun özünə münasibətinə təsir göstərə bilər.

Samir