Süni intellekt (Al) sistemləri böyüdükcə enerji tələbatı da sürətlə artır. Qurudakı məlumat mərkəzləri daha çox elektrik sərf edir, şəbəkələrə yük salır və xərcləri yüksəldir.
HİT.az xəbər verir ki, ABŞ-da fəaliyyət göstərən “Panthalassa” startapı isə bu problemin həlli üçün qeyri-adi bir yanaşma irəli sürüb: öz enerjisini okeanda istehsal edən üzən məlumat mərkəzləri.
Vaşinqton ştatında yerləşən şirkətin hazırladığı "Ocean-3" adlı platforma dəniz səthində sərbəst şəkildə hərəkət edir. Lövbərə ehtiyac duymur, yanacaq istifadə etmir və quruyla kabel bağlantısı olmadan işləyir.
Sistem dalğaların yuxarı-aşağı hərəkətini elektrik enerjisinə çevirir. Platforma qalxıb-enərkən su daxili hissədə yerləşən turbin sisteminə yönləndirilir. Turbin fırlandıqca enerji istehsal olunur. Bu enerji birbaşa platformadakı süni intellekt emal sistemlərini işlətmək üçün istifadə edilir. Məlumatlar isə peyk bağlantısı vasitəsilə qurudakı mərkəzlərə ötürülür.
"Ocean-3" sabit bir enerji qurğusu kimi deyil, daha çox böyük bir robot sistem kimi hərəkət edir. Dəniz dibinə bağlanmadan mövqeyini dəyişə bilir.
Bir neçə platforma eyni ərazidə işlədikdə isə vahid böyük bir məlumat mərkəzi kimi fəaliyyət göstərə bilir. Bu yanaşma qurudakı mərkəzlərlə müqayisədə həm ərazi tələbatını azaldır, həm də elektrik şəbəkəsinə yük düşməsinin qarşısını alır.
“Panthalassa” şirkətinin baş icraçı direktoru Qart Sheldon-Koulsonun sözlərinə görə, okean demək olar ki, sonsuz enerji potensialına malikdir. Şirkətin məqsədi süni intellekt şirkətlərinə daha sürətli, daha təmiz və daha ucuz enerji təmin etməkdir.
"Ocean-3" platformalarının ilk genişmiqyaslı yerləşdirilməsinin bu ilin avqust ayında açıq dənizdə başlanması planlaşdırılır. Uzunmüddətli hədəf isə minlərlə belə platformanı okeana yerləşdirməkdir.
İdeya perspektivli görünsə də, əsas çətinlik təbii şəraitdir. Duzlu su, korroziya, fırtınalar, qasırğalar və daimi mexaniki hərəkət bu sistemlər üçün ciddi risklər yaradır.
Dəniz avadanlıqları laboratoriya şəraitində deyil, sərt real mühitdə sınaqdan keçirilir. Uzun illər problemsiz işləmək ideyanın hazırlanmasından daha çətin ola bilər.
Buna əlavə olaraq peyk bağlantısında gecikmələr və açıq dənizdə texniki xidmət xərcləri də nəzərə alınmalıdır. Okeanın ortasında nasazlıq baş verdikdə təmir prosesi olduqca baha başa gələ bilər.
“Panthalassa” hazırda dalğa enerjisinin işləyə biləcəyini nümayiş etdirir. Lakin əsas sual bu sistemin uzun müddət fasiləsiz və iqtisadi cəhətdən səmərəli şəkildə davam edib-etməyəcəyidir.
Bununla belə, sürətlə böyüyən süni intellekt sənayesi üçün okean böyük üstünlüklər təqdim edir: geniş məkan və dayanmadan hərəkət edən enerji mənbəyi.
Samir
