Əqrəblər təbiət dünyasında sanki “metal ustaları”dır. Araşdırmalardan biri göstərir ki, bu buğumayaqlılar öz iynə və pəncələrini daha möhkəm və iti etmək üçün sink və dəmir kimi metalları bədən strukturlarına daxil edirlər. 

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “Interesting Engineering” yazır.

Tədqiqat zamanı 18 müxtəlif növ analiz edilib və sink, manqan və dəmirin onların “silah” funksiyası daşıyan iynə və pəncələrdə necə paylandığı araşdırılıb.

“Səhra əqrəbləri inanılmaz ovçulardır və biz bilirik ki, bəzi növlərdə metal gücləndirilməsi mövcuddur. Amma bu xüsusiyyət bütün əqrəblərdə varmı və bu proses onların ov strategiyası ilə bağlıdırmı, bunu dəqiq bilmirik. Biz mikroanalitik metodlardan istifadə edərək bu metalların harada və necə paylandığını öyrənməyə çalışdıq ki, onların təkamül yolu barədə ipucu əldə edək”, deyə ABŞ-ın Smitsonian Milli Təbiət Tarixi Muzeyinin aspirantı Sem Kempbell bildirib.

Hörümçəklər və gənələr kimi, əqrəblər də səkkizayaqlı buğumayaqlılardır. Onlar ovlarını pəncələri ilə tutur və sonra quyruqlarını bükərək zəhərli iynə ilə hücum edirlər.

“Əqrəblər ov və müdafiə üçün pəncə və zəhər iynəsini birləşdirən xüsusi bir silah sistemi inkişaf etdiriblər”, deyə məqalədə qeyd olunur.

Araşdırma nəticəsində məlum olub ki, iynələrin uc hissəsində sink qatları, onun ardınca isə manqan yerləşir. Pəncələr isə əsasən kəsici kənarlarda sink və dəmir ilə möhkəmləndirilir.

“İstifadə etdiyimiz mikroskopik metodlar bizə bu metalları çox yüksək dəqiqliklə ayırd etməyə imkan verdi və təbiətin əqrəblərin silahını necə mühəndisliklə formalaşdırdığını göstərdi”, deyə tədqiqatın həmmüəllifi Edvard Viçenzi bildirib.

Alimlər müəyyən ediblər ki, dəmir xüsusilə nazik və uzun pəncələrdə daha çox olur. Daha qalın, əzməyə uyğun pəncələrdə isə bu element az rast gəlinir.

“Nazik pəncələr qırılmağa daha meyllidir. Dəmir isə onların struktur bütövlüyünü qoruyaraq ovun qaçmasının qarşısını almağa kömək edir və zəhərin təsir göstərməsi üçün vaxt qazandırır”, deyə tədqiqatda vurğulanır.

Alimlərin fikrincə, bu mexanizm buğumayaqlıların, o cümlədən hörümçəklər, qarışqalar və arıların təkamülünü anlamaq üçün yeni perspektivlər yaradır.

Samir