Dünyanın ən ucqar bölgələrindən biri olan Kamçatka yarımadası bu günlərdə dondurucu soyuqlarla yeraltından gələn yandırıcı istiliyin üz-üzə gəldiyi nadir təbiət hadisəsinə ev sahibliyi edir. Bölgənin ən güclü vulkanlarından biri olan Şiveluç, üzərini örtən metrlərlə qalın qar qatını sanki içəridən çölə doğru əridərək yox edir.

HİT.az xəbər verir ki, Landsat 9 peyki tərəfindən orbitdən çəkilən son görüntülər ağappaq zirvənin ortasında açılan qapqara və isti çatları bütün qorxuducu detalları ilə nümayiş etdirir. Kosmosdan baxıldıqda vulkanik külün ağ qarlar arasından sızaraq yamaclarda yaratdığı qaranlıq kanallar aydın şəkildə görünür.

NASA Dünya Rəsədxanasının məlumatlarına görə Şiveluç yalnız yerləşdiyi bölgənin ən şimal aktiv vulkanı deyil, həm də qlobal miqyasda ən fəal vulkanlardan biridir. Dağın mərkəzində yavaş hərəkət edən sıx lavaların yaratdığı “lava qübbəsi” hər keçən gün bir qədər də genişlənir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu qeyri-sabit quruluş bəzən çökərək yamaclara isti qaz və qaya parçaları atır. Piroklastik axın adlanan bu dağıdıcı dalğalar geridə qoyduqları çöküntülər sayəsində aylar keçsə belə yüksək temperaturunu qoruyub saxlaya bilir.

Vulkanın səthinə yayılmış təzə lav qatlarının üzərindəki qarın tamamilə yox olması bölgədəki istilik aktivliyinin miqyasını göstərir. Ən diqqətçəkən məqam isə bəzi ərazilərdəki bu yüksək istiliyin 2023-cü ildə baş vermiş böyük püskürmənin qalığı olmasıdır. Geoloqlar bildirirlər ki, dərinliklərdən gələn bu davamlı enerji qış boyunca yağan qarları dərhal buxarlandıracaq qədər güclüdür. Yamaclarda yaranan tünd izlər vulkanın zahirən sakit görünsə də, əslində nə qədər aktiv təhlükə mənbəyi olduğunu göstərir.

Vulkanoloq Canine Krippner Şiveluçu daim dağılan, lakin hər dəfə öz külündən yenidən doğulan bir quruluşa bənzədir. Bu nəhəng təbii sistem fasiləsiz dağıntı və yenidən formalaşma dövründə göyə doğru yüksəlməyə davam edir. Elm dünyası bu fəaliyyəti heyrətamiz bir dayanıqlılıq kimi qiymətləndirsə də, yerli əhali və aviasiya təhlükəsizliyi baxımından bölgədən gələn hər istilik siqnalı diqqətlə izlənməlidir. Təbiətin bu ucqar guşəsində baş verən od və buz rəqsi planetin hələ də nə qədər “isti” olduğunu göstərən canlı sübut kimi qəbul edilir.

Samir