Ailə münasibətlərində xəyanət çox vaxt insanın hələ uşaqlıq dövründə yaşadığı psixoloji travmaların nəticəsi olur. Britaniyalı psixoloq və yazıçı Nil Ştrausun sözlərinə görə, belə təcrübələr insanın daimi partnyoru ilə münasibətlərindən tam razı qalmasına mane ola bilər. 

HİT.az xəbər verir ki, oun fikirlərini “Mirror” nəşri yayıb.

Ştraus vaxtilə iki il ərzində “pikap” mədəniyyəti tərəfdarlarının arasında olub. Psixoloq daha sonra etiraf edib ki, tanışlıqlara əvvəlki yanaşmalarına yenidən baxmalı və onları sosial narahatlıqla mübarizənin sağlam olmayan üsulu kimi qiymətləndirməli olub.

Ştraus amerikalı podkast aparıcısı Lyuis Hausla söhbəti zamanı potensial xəyanət edəni əvvəlcədən müəyyənləşdirməyə kömək edə biləcək əlamətlərdən danışıb. O, xüsusilə “enmeshment” adlanan psixoloji modelə diqqət çəkib. Bu anlayış həddindən artıq emosional birləşmə və ya şəxsi sərhədlərin bulanıqlaşması kimi izah edilə bilər.

Uşaqlıq təcrübəsi münasibətlərə təsir edir

Psixoloqun sözlərinə görə, söhbət insanın uşaqlıqda valideynlərinin ehtiyaclarına həddindən artıq fokuslanmasından gedir. Bu, valideynlərin uşağın öz ehtiyaclarının və hisslərinin əhəmiyyətini kifayət qədər təsdiqləməməsi ilə bağlı ola bilər.

Ştraus hesab edir ki, belə təcrübəyə malik insanlar yetkinlik dövründə eyni münasibət modelini partnyorlarına da tətbiq edirlər. Onlar “xilas etmək” və ya dəyişdirmək istədikləri insanı seçirlər.

Əvvəlcə belə rol insana öz dəyərini hiss etdirir. Lakin zaman keçdikcə vəziyyət dəyişə bilər.

“Bir müddət sonra onlar artıq həmin insana həqiqətən kömək edə, onu xilas edə və ya dəyişdirə bilmirlər. Bundan sonra valideynlərinə qarşı hiss etdikləri incikliyə bənzər şəkildə partnyorlarına qarşı da inciklik yaranır. Onları özlərindən uzaqlaşdırmağa, xəyanət etməyə və ya digər dağıdıcı davranışlar nümayiş etdirməyə başlayırlar. Özlərini tələyə düşmüş kimi hiss edirlər”, – psixoloq izah edir.

Ekspertin fikirləri mübahisə yaradıb

Maraqlıdır ki, bu müsahibəni izləyən insanların fikirləri fərqli olub. İstifadəçilərin bir qismi Ştrausun sözlərində öz təcrübələrini tanıdıqlarını bildirib, bəziləri isə onun izahlarını olduqca dəqiq hesab edib.

Bununla yanaşı, ekspertin nəzəriyyəsi tənqidlə də qarşılaşıb. Bəzi şərhçilər onun nəticələri ilə razılaşmayaraq qeyd ediblər ki, təsvir olunan davranış mütləq şəkildə xəyanətə gətirib çıxarmır.

Digərləri isə hesab ediblər ki, Ştraus əslində emosional birləşməni deyil, başqa psixoloji hadisəni – parentifikasiyanı təsvir edib. Parentifikasiya insanın münasibətlərdə bərabərhüquqlu partnyor əvəzinə şərti olaraq valideyn rolunu oynamağa çalışması ilə xarakterizə olunur.

Samir