Bal arılarının qeyri-adi həyat tərzi həm alimlərin, həm də insanların diqqətini cəlb edir. Böyük koloniyalar şəklində yaşayan bu həşəratlar pətəklərini hər vasitə ilə qoruyurlar. Məlumdur ki, onların sancması çox vaxt özləri üçün ölümcül olur. Bəs bunun səbəbi nədir?

Hit.az xəbər verir ki, bu barədə "Discover Wildlife" nəşri yazıb.

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, çiçəklərdən nektar toplayan bal arıları dişi fərdlərdir. Yalnız onların yumurtaqoyma orqanından formalaşmış sancma iynəsi olur. Erkək arılar (trutlar) isə nə bitkiləri tozlandırır, nə də sancırlar. Onların əsas funksiyası çoxalmada iştirak etməkdir.

Dişi bal arısının sancma iynəsi hamar deyil, qarmaqlı quruluşa malikdir. Arı insanı sancdıqda bu qarmaqlar dəridə ilişib qalır. Uçub uzaqlaşmağa çalışarkən sancma iynəsi bədənindən qopur və qarın nahiyəsinin aşağı hissəsi, eləcə də bəzi daxili orqanlar da onunla birlikdə ayrılır.

Məhz buna görə bal arısı sancdıqdan sonra ölür. Alimlərin bildirdiyinə görə, bu cür ağır zədələr demək olar ki, həmişə ölümcül olur və arı adətən bir neçə dəqiqə ərzində tələf olur.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bal arısı sancdığı anda öz taleyinin necə nəticələnəcəyini dərk etmir. Ümumiyyətlə, bu həşəratlar insanlara nadir hallarda hücum edir. Onlar kifayət qədər ehtiyatlıdırlar və adətən təhlükədən uzaqlaşmağa çalışırlar. Sancmadan yalnız çıxılmaz vəziyyətdə istifadə edirlər.

Bütün sancan həşəratlar bal arıları kimi ölümlə üzləşmir. Eşşəkarıları, kağız arıları və bombuslar hamar sancma iynəsinə malik olduqları üçün onu dəridən asanlıqla çıxara bilirlər. Buna görə də onlar eyni hədəfi dəfələrlə sancmaq qabiliyyətinə malikdirlər.

İnsan baxımından bal arısının öz yuvasını qorumaq naminə həyatını qurban verməsi qəddar görünə bilər. Lakin təbiətdə bu mexanizm məntiqli hesab olunur. Bal arısı fərdi canlı kimi deyil, bütöv koloniyanın bir hissəsi kimi fəaliyyət göstərir. O, çoxalma qabiliyyətinə malik olmadığı üçün pətəyin qorunması onun əsas vəzifəsidir.

Beləliklə, yad canlını sancmaqla minlərlə digər arının həyatını xilas edə bilər. Alimlərin fikrincə, milyonlarla il ərzində formalaşmış bu müdafiə mexanizmi təkamül baxımından olduqca uğurlu olub.

Samir