İt və ya pişiklə eyni yataqda yatmaq çox vaxt insanın özünü tənha hiss etməsi və ev heyvanına həddindən artıq bağlanması ilə əlaqələndirilir. Lakin yeni araşdırmalar bunun hər zaman belə olmadığını göstərir. Əksinə, bəzi insanlar üçün ev heyvanının gecə yanında olması rahatlıq və təhlükəsizlik hissini artıra bilər.
HİT.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, ev heyvanları insan üçün real emosional bağlılıq obyekti ola bilər. Buna görə də onların gecə yataq otağında və ya yataqda olması psixoloji rahatlığa müsbət təsir göstərə bilər.
Mayo Klinikasının yuxu mərkəzində 150 pasiyent arasında aparılan sorğu göstərib ki, ev heyvanı sahiblərinin yarıdan çoxu heyvanlarının yataq otağında yatmasına icazə verir.
İştirakçıların təxminən beşdə biri heyvanın yuxularına mane olduğunu bildirib. Eyni zamanda, hər beş nəfərdən ikisi ev heyvanının yuxuya mane olmadığını və ya hətta yatmağa kömək etdiyini qeyd edib.
2024-cü ildə 1 591 amerikalı arasında aparılan daha geniş araşdırmada isə respondentlərin yarısına yaxını ev heyvanları ilə birlikdə yatdığını bildirib. Bu şəxslərin təxminən 60 faizi heyvanın yuxularına təsirini müsbət və ya çox müsbət qiymətləndirib. 80 faizdən çox iştirakçı isə bunun ümumi sağlamlıq və rifahlarına müsbət təsir etdiyini deyib.
Aparılan iki eksperimentdə it və pişik sahibləri müxtəlif qruplara bölünüb. Bəzi iştirakçıların heyvanları fiziki olaraq yanında olub, digərləri isə yalnız ev heyvanlarını təsəvvür edib.
Stressli tapşırıq zamanı heyvanın fiziki iştirakı insanların qan təzyiqinin reaksiyasını azaltmışdı. Digər eksperimentdə isə ev heyvanının yanında olması insanların qarşılarına daha çox məqsəd qoymasına və həmin məqsədlərə çatacaqlarına daha çox inanmasına səbəb olub.
Bu nəticələr heyvanların insan üçün həm emosional “sığınacaq”, həm də motivasiya mənbəyi rolunu oynaya biləcəyini göstərir.
Araşdırmalardan birində 12 qadın və onların itləri 124 gecə ərzində aktiqrafiya cihazları ilə izlənilib. Nəticələr göstərib ki, itlərin hərəkətləri gecə ərzində sahiblərinin hərəkətləri ilə əlaqəli olub. Yəni heyvanlar insanların yuxusunu müəyyən qədər poza bilib.
Bununla belə, iştirakçılar yuxu gündəliklərində itlərin onları çox nadir hallarda oyatdığını qeyd ediblər. 124 gecənin yalnız 22-də sahiblər itin onları oyatdığını bildiriblər.
Bu isə insanların ev heyvanlarının yuxuya təsirini obyektiv olaraq olduğundan daha az hiss edə biləcəyini göstərir.
Araşdırmalarda heyvanın növünün də əhəmiyyətli olduğu müəyyən edilib. 962 amerikalı qadının iştirak etdiyi sorğuda iştirakçılardan yataqlarını kiminlə paylaşdıqları və bunun onlarda hansı hisslər yaratdığı soruşulub.
Nəticələrə görə, itlər insan tərəfdaşlardan və pişiklərdən daha yüksək rahatlıq və təhlükəsizlik hissi yaradıb. Həmçinin qadınlar itlərin insan tərəfdaşlarından daha az narahatlıq yaratdığını bildiriblər.
Pişiklər isə yuxuya mane olmaq baxımından insan tərəfdaşlarla təxminən eyni səviyyədə qiymətləndirilib və daha az təhlükəsizlik hissi yaradıb.
Bununla belə, bütün araşdırmalar eyni nəticəni göstərmir. 2024-cü il araşdırmasının əvvəlki təhlili itlə eyni yataqda yatmağın daha pis yuxu göstəriciləri ilə əlaqəli olduğunu, pişiklə yatmağın isə bəzi hallarda insanların yuxularını subyektiv olaraq daha yaxşı qiymətləndirməsi ilə əlaqəli olduğunu göstərib.
Mayo Klinikasının 40 it sahibinin iştirakı ilə keçirdiyi kiçik araşdırma isə maraqlı nəticə ortaya qoyub. İnsanlar itləri yatağın üzərində olduqda, onların sadəcə yataq otağında olduğu vəziyyətlə müqayisədə daha pis yatıblar.
Bu səbəbdən mütəxəssislər üçün praktik kompromis heyvanın yataqda deyil, yataq otağında yatması ola bilər.
Araşdırmalar ümumilikdə göstərir ki, ev heyvanı ilə yatmaq avtomatik olaraq tənhalıq və ya həddindən artıq bağlılıq əlaməti deyil. Əsas məsələ heyvanın konkret insanın yuxusuna və psixoloji rahatlığına necə təsir etməsidir.
Samir
