Adi yazı yazmaq insanın psixoloji vəziyyətinə gözlənildiyindən daha ciddi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, hissləri və düşüncələri kağıza köçürmək emosional gərginliyi azaltmağa, diqqəti toplamağa və çətin vəziyyətlərin öhdəsindən gəlməyə kömək edir.
HİT.az xəbər verir ki, müxtəlif araşdırmalar göstərir ki, yazmaq insanın yaşadığı hadisələrə müəyyən məsafədən baxmasına şərait yaradır. Xüsusilə ağır emosiyaların sözlər vasitəsilə ifadə edilməsi insanın onları daha yaxşı anlamasına və idarə etməsinə imkan verir.
Yazmaq beynin fəaliyyətini dəyişir
1980-ci illərdə psixoloq Ceyms Pennebeyker travma və emosional çətinliklərin öhdəsindən gəlməyə kömək edən “ekspressiv yazı” metodunu inkişaf etdirib. Bu yanaşmada insanı narahat edən hadisələr barədə fasiləsiz yazmaq əsas götürülür.
Mütəxəssislərə görə, ağrılı təcrübələrin yazıya köçürülməsi onların zehində yaratdığı yükü azalda bilər. İnsan hisslərini sözlərlə ifadə etdikcə yaşadıqlarını daha sistemli şəkildə dəyərləndirməyə başlayır.
Yazı prosesi həmçinin yaddaş və qərarvermə ilə əlaqəli beyin sahələrinin fəaliyyətini tələb edir. İnsan xatirələri yada salır, onları müəyyən ardıcıllıqla ifadə edir və baş verənlərə məna verməyə çalışır. Bu proses qısamüddətli xatirələrin uzunmüddətli yaddaşda möhkəmlənməsinə də kömək edə bilər.
Hissləri sözlə ifadə etmək gərginliyi azalda bilər
Araşdırmalar emosiyaların sözlərlə ifadə edilməsinin onların idarə olunmasına müsbət təsir göstərə biləcəyini göstərir. İnsan qəzəb, qorxu və ya narahatlığını adlandırdıqda emosional reaksiyanın intensivliyi azala və düşünərək hərəkət etmək asanlaşa bilər.
Bu baxımdan yazmaq insanın emosional reaksiya ilə düşünülmüş davranış arasında məsafə yaratmasına imkan verir. Məsələn, güclü qəzəb zamanı dərhal cavab vermək əvəzinə hissləri əvvəlcə kağıza yazmaq daha sakit qərar qəbul etməyə şərait yarada bilər.
Hətta gündəlik işlərin siyahısını hazırlamaq da diqqətin bərpasına və fikirlərin nizamlanmasına kömək edə bilər.
Yazmaq insana özünü daha yaxşı anlamağa imkan verir
Mütəxəssislər yazını yalnız ünsiyyət vasitəsi kimi deyil, həm də düşünmə forması kimi qiymətləndirirlər. İnsan yazarkən yaşadığı hadisələri yenidən nəzərdən keçirir, fərqli əlaqələr qurur və öz mövqeyini daha aydın görə bilir.
Bu proses zamanla insanın özünü dərk etməsinə və çətin vəziyyətlərə uyğunlaşmasına da təsir göstərə bilər. Buna görə də həyatın mürəkkəb mərhələlərində gündəlik aparmaq və ya şəxsi qeydlər etmək sadə, lakin faydalı vərdiş hesab olunur.
Mütəxəssislərdən yazmaq üçün 5 məsləhət
* Mümkün olduqda əl ilə yazın. Əllə yazmaq düşünmə prosesini yavaşladır və informasiyanın daha dərindən işlənməsinə şərait yaradır.
* Hər gün qısa qeydlər aparın. Gün ərzində baş verənlər, hisslər və planlar barədə bir neçə cümlə yazmaq kifayətdir.
* Emosional reaksiya verməzdən əvvəl yazın. Xüsusilə qəzəb və stress zamanı fikirləri əvvəlcə kağıza köçürmək daha düşünülmüş davranmağa kömək edə bilər.
* Göndərməyəcəyiniz məktub yazın. Sizi narahat edən insana və ya vəziyyətə ünvanlanan, lakin heç vaxt göndərilməyəcək məktub emosiyaların ifadəsi üçün təhlükəsiz vasitə ola bilər.
* Yazını proses kimi qəbul edin. Mətnə sonradan yenidən baxmaq və onu fərqli formada ifadə etmək insanın hadisələrə alternativ baxışlar tapmasına kömək edir.
Beləliklə, yazmaq yalnız məlumatı kağıza köçürmək deyil. Bu, insanın öz düşüncələrini və emosiyalarını nizamlamasına, yaşadığı hadisələrə başqa prizmadan baxmasına və gündəlik çətinliklərə daha rahat uyğunlaşmasına kömək edən sadə vərdişlərdən biri ola bilər.
Samir


