Alimlər uzun müddət gözləməyə hazır olan insanların gözləmə prosesini səbirsiz insanlardan fərqli yaşadığını müəyyənləşdiriblər. Mütəxəssislərin fikrincə, bunun səbəblərindən biri beyinin zamanın subyektiv qavranılmasına təsir göstərən fəaliyyət xüsusiyyətləri ola bilər.
HİT.az xəbər verir ki, Rusiya Elmlər Akademiyasının Ali Sinir Fəaliyyəti və Neyrofiziologiya İnstitutunun aparıcı elmi əməkdaşı, neyrofizioloq Olqa Sısoyevanın sözlərinə görə, səbirli insanlarda gözləmə zamanı beynin alfa ritmi daha zəif ifadə olunur.
Araşdırmalarda iştirakçılara kiçik mükafatı dərhal almaq və ya müəyyən müddət gözləyərək daha böyük mükafat əldə etmək seçimi verilib. Bu zaman onların beyin fəaliyyəti qeydə alınıb. Gözləmə müddəti və mükafatın ölçüsü dəyişdirilərək hər bir insanın daha böyük mükafat naminə nə qədər gözləməyə hazır olduğu müəyyənləşdirilib.
Məlum olub ki, daha uzun müddət gözləyə bilən insanlarda gözləmə zamanı alfa ritminin intensivliyi aşağı olub. Neyrofizioloqun izahına görə, bu, beynin zamanın daha qısa hiss olunmasına imkan verən vəziyyətə keçməsi ilə əlaqəli ola bilər.
Başqa sözlə, səbirli insan gözləmə müddətini subyektiv olaraq daha qısa qəbul edə və mükafatı sanki özünə daha yaxın hiss edə bilər. Bu da onun daha uzun müddət gözləməsinə imkan verə bilər.
Bununla belə, mütəxəssis vurğulayır ki, səbirli davranışı yalnız zaman qavrayışı ilə izah etmək düzgün deyil. Gecikdirilmiş mükafat məsələsi daha mürəkkəbdir və özünənəzarət, impulsları cilovlamaq, eləcə də mükafatın veriləcəyinə inam kimi amillər də mühüm rol oynayır.
Bu baxımdan məşhur “Stenford zefir təcrübəsi” də nümunə göstərilir. Təcrübədə uşaqlara bir şirniyyatı dərhal yemək və ya təxminən 15 dəqiqə gözləyərək iki şirniyyat əldə etmək seçimi verilmişdi. Sonrakı araşdırmalar gözləmə qabiliyyətində insanın mükafatı vəd edən şəxsə olan etibarının da əhəmiyyətli rol oynadığını göstərib.
Beləliklə, yeni məlumatlar səbirli insanların sadəcə daha güclü iradəyə malik olmadığını, gözləmə zamanı zamanın özünü də fərqli qavraya biləcəklərini göstərir.
Samir
