Getdikcə daha çox insan narahatlıq, yorğunluq və gücsüzlük hissinə görə xəbərləri şüurlu şəkildə məhdudlaşdırmağa başlayır. Mütəxəssislərin fikrincə, bunun səbəbi dünyada baş verənlərə marağın azalması deyil, insan beyninin davamlı neqativ informasiya axınına uyğunlaşmaqda çətinlik çəkməsidir. 

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “The Conversation” nəşri yazır.

Araşdırmalara görə, 2025-ci ildə kanadalıların təxminən 69 faizi ən azı bəzən xəbərlərdən uzaq durduğunu bildirib. Dünyada bu göstərici 40 faizə çatıb və bu, müşahidələr tarixində ən yüksək səviyyə hesab olunur. İnsanlar bunu xəbərlərin əhval-ruhiyyəni pozması, stress yaratması və baş verənlərə təsir edə bilməmək hissi ilə izah edirlər.

Psixologiya sahəsində tədqiqatçılara görə, bu vəziyyət “neqativ meyl” adlanan idrak xüsusiyyəti ilə bağlıdır. Təkamül prosesi zamanı insan beyni təhlükələrə daha çox diqqət yetirməyə uyğunlaşıb, çünki bu, sağ qalma şansını artırırdı. Əcdadlarımız yırtıcılar, düşmən qruplar və ya təbii fəlakətlər kimi təhlükələri tez aşkar etməli idilər. Buna görə də neqativ məlumatlar daha sürətlə emal olunur, daha yaxşı yadda qalır və müsbət informasiyadan daha güclü emosional reaksiya yaradır.

Lakin keçmişdə təhlükələr məhdud ərazilərlə bağlı idisə, bu gün insanlar hər gün dünyanın müxtəlif yerlərində baş verən müharibələr, təbii fəlakətlər, iqtisadi böhranlar və cinayət hadisələri haqqında məlumat alır. Xəbərlərin başlıqlarında neqativ ifadələrin artması istifadəçilərin həmin materialı oxuma ehtimalını da yüksəldir, müsbət məzmun isə əksinə daha az diqqət çəkir.

Alimlər qeyd edirlər ki, insan orqanizmi çox vaxt narahatedici xəbərlərə onların mənasını tam dərk etməzdən əvvəl reaksiya verir. Bu isə xroniki stress və emosional yorğunluğa səbəb ola bilər.

Bununla belə, mütəxəssislər xəbərlərdən tam imtinanın həll yolu olmadığını bildirirlər. Əvəzində onlar xəbər izləmə vaxtının məhdudlaşdırılmasını, sosial şəbəkələrdə sonsuz informasiya axını yerinə keyfiyyətli analitik materialların seçilməsini və insanın real olaraq təsir edə biləcəyi mövzulara fokuslanmasını tövsiyə edirlər. Onların fikrincə, bu yanaşma həm dünyadan xəbərdar olmağa, həm də psixoloji sağlamlığı qorumağa imkan verir.

Samir