Siz yəqin ki, bəzi balıqların ağzı ətrafında kiçik çıxıntılar – sanki Çin müdriklərinin bığlarına bənzər quruluşlar görmüsünüz. Təbiətdə bunlar yalnız görünüş üçün deyil: bir çox balıq üçün bu, yaşamaq üçün vacib alətdir və yem tapmağa, eləcə də görmənin demək olar ki, faydasız olduğu mühitdə istiqamətlənməyə kömək edir. Bəs hansı balıqlarda “bığlar” var və onlar nə üçündür?

HİT.az xəbər verir ki, məişətdə “bığ” adlandırılan bu çıxıntılar elmi dildə “barbellər” (bığcıqlar) adlanır. Ağız ətrafında yerləşən bu həssas orqanlar çoxsaylı reseptorlarla örtülüdür və balıqlara ətraf mühiti sanki “toxunaraq hiss etməyə” və suda kimyəvi siqnalları qəbul etməyə imkan verir.

Bığların əsas funksiyası qida axtarışıdır. Bir çox dibdə yaşayan balıqlar zəif görmə şəraitində – dərinlikdə, bulanıq suda və ya lil arasında yaşayır. Belə mühitdə görmə effektli olmadığından, təbiət toxunma və qoxu hissini gücləndirib: bığcıqlar ən xırda hissəcikləri, qoxuları və hətta suda zəif titrəyişləri belə hiss edərək ov tapmağa kömək edir.

Xüsusilə bu, yayın balıqlarında aydın görünür – ən məşhur “bığlı” balıqlardan biridir. Onların gecə həyat tərzi və əsasən dibdə ov etməsi səbəbindən görmə zəif rol oynayır; uzun və hərəkətli bığcıqlar isə onlara dibi yoxlamağa, maneələri ayırd etməyə və yem tapmağa kömək edir.

Həmçinin bığların ölçüsü balığın həyat tərzi ilə birbaşa bağlıdır: yaşadığı mühit nə qədər zəif görünüşlüdürsə, bu hiss orqanları bir o qədər inkişaf etmiş olur. Buna görə dib və gecə aktiv olan növlərdə bığlar daha uzun və aydın olur, açıq və təmiz suda yaşayan balıqlarda isə ya kiçikdir, ya da ümumiyyətlə yoxdur.

Yayın balıqlarından başqa bığlar sazan, nərə, treska, kefal və bəzi akvarium balıqlarında da olur. Lakin şüa, tuna və qızılbalıq kimi bir çox yırtıcı balıqlarda bığ yoxdur – onlar əsasən görmə və sürətə güvənirlər. Ümumilikdə, hansı balığın bığlı olması onun yaşayış mühiti və ov strategiyasından asılıdır.

Samir