Timsah alliqatorundan nə ilə fərqlənir və hansı daha təhlükəlidir?

DÜNYA
23:56 / 11.09.2026
45

Alliqatorlar və timsahlar xarici görünüşləri və həyat tərzlərinin oxşarlığı səbəbindən tez-tez bir-biri ilə qarışdırılır. Lakin bu sürünənlər müxtəlif fəsilələrə aiddir və aralarında bir sıra nəzərəçarpan fərqlər var. 

HİT.az xəbər verir ki, “HowStuffWorks” nələrə diqqət yetirməli olduğunu izah edir.

Burun quruluşu

Fərqi müəyyənləşdirməyə burun quruluşundan başlamaq ən asan üsuldur. Məqalə müəlliflərinin qeyd etdiyi kimi, alliqatorların burnu enli və “U” hərfinə bənzəyir. Əksər timsahların burnu isə daha uzun, ensiz və “V” formasındadır.

Bununla belə, mütəxəssislər bu qaydanın mütləq olmadığını bildirirlər. Çənələrin forması konkret növdən asılıdır, çünki həm timsahların, həm də alliqatorların bir neçə növü var.

Alt dişlər

Daha etibarlı fərqləndirici əlamət dişlərin yerləşməsidir. Alliqator ağzını bağladıqda onun üst çənəsi alt çənəsindən daha enli olur və buna görə alt dişlərin əksəriyyəti görünmür.

Timsahlarda isə çənələrin eni təxminən eyni olduğundan üst və alt dişlər bir-birinə keçir və görünən vəziyyətdə qalır. Xüsusilə xarakterik əlamət timsahın ağzı bağlı olduqda belə görünən dördüncü alt dişdir.

Heyvanların ölçüsü

Ölçü baxımından üstünlük adətən timsahların tərəfindədir. Yetkin Amerika alliqatorlarının orta uzunluğu dişilərdə təxminən 2,4 metr, erkəklərdə isə 3,4 metrdir. Xüsusilə iri erkəklərin uzunluğu 4,3 metrə yaxınlaşa bilər.

Bəzi timsah növləri isə əhəmiyyətli dərəcədə daha böyükdür. Daraqvari timsahların erkəklərinin uzunluğu 6 metri keçə və çəkisi 900 kiloqramdan çox ola bilər. Buna görə də iki qrupun ən iri nümayəndələri arasında məhz timsahlar daha böyükdür.

Yaşayış mühiti

Alliqatorlar əsasən şirin su hövzələri ilə əlaqəlidir. Amerika alliqatorları ABŞ-ın cənub-şərqindəki bataqlıqlarda, su basmış ərazilərdə, göllərdə və yavaş axan çaylarda yaşayır. Daha kiçik olan Çin alliqatorunun arealı isə Yantszı çayının aşağı axını ətrafındakı məhdud ərazi ilə kifayətlənir.

Timsahlar isə daha geniş ərazilərdə – Afrika, Asiya, Avstraliya, Şimali və Cənubi Amerikada yayılıb. Nəşrin izahına görə, bunun səbəblərindən biri həqiqi timsahlarda duzlu sudan istifadə etməyə imkan verən xüsusi duz vəzilərinin olmasıdır. Bu vəzilər onlara şor və dəniz suyuna uyğunlaşmağa kömək edir.

Rəng

Amerika alliqatorları adətən tünd-boz və ya demək olar ki, qara rəngdə olur. Amerika timsahları isə daha çox açıq rəngli – bozumtul-yaşıl, zeytun və ya qəhvəyi çalarlarda görünür.

Lakin müəlliflər vurğulayırlar ki, rəng suyun və lilin xüsusiyyətlərindən, heyvanın yaşından və işıqlandırmadan asılıdır. Buna görə də növü müəyyənləşdirərkən yalnız rəngə əsaslanmaq düzgün deyil.

İnsan üçün təhlükə

Həm alliqatorlar, həm də timsahlar pusqudan ov edən yırtıcılardır. Onlar insanlara hücum edə bilər və buna görə də bu heyvanlara yaxınlaşmaq və ya onları yemləmək təhlükəlidir.

Amerika alliqatorları ümumilikdə insanlardan uzaq durur. Lakin balalarını qoruduqları zaman və ya insanlardan yem almağa öyrəşdikdə aqressivləşə bilərlər.

Bununla yanaşı, müəlliflər bütün timsahların alliqatorlardan daha aqressiv olduğunu söyləməyin düzgün olmadığını bildirirlər. Amerika timsahları adətən insanlardan çəkinir. Nil və daraqvari timsahlar isə çoxsaylı ağır və ölümcül hücumlarla əlaqələndirilir.

Beləliklə, “hansı daha təhlükəlidir?” sualının cavabı konkret növdən asılıdır. Xüsusilə Nil və daraqvari timsahlar insanlar üçün ciddi təhlükə yaradır.

Samir
 

0