Yay aylarında qulağımızın dibində vızıldayan, yeməyimizə qonaraq bizi əsəbiləşdirən milçəklərin də “super gücləri” var.

Hit.az bu dəfə milçəkləri araşdırıb.

Çox çevikdirlər
Bir milçəyi qəzetlə və ya əlinizlə vurmağa çalışmısınız? Çox vaxt siz hələ əlinizi qaldırmamış o, sanki sizin planınızı bilirmiş kimi bir saniyədə yoxa çıxır. Bu, sizin ləngliyiniz deyil, milçəyin dünyanı “ağır çəkilişdə” görməsidir. Milçəklərin başındakı o nəhəng, qırmızımtıl gözlər əslində təxminən 4000 kiçik linzadan ibarət birləşmiş göz quruluşudur. Onlar arxalarını belə görə bilirlər. 

Ən maraqlısı isə odur ki, milçəyin beyni vizual informasiyanı insandan tam 7 dəfə daha sürətli emal edir. Yəni siz əlinizi sürətlə ona doğru yaxınlaşdıranda, milçək üçün bu hərəkət “Matrix” filmindəki o məşhur güllə uçuşu səhnəsi kimi çox yavaş görünür. O, sadəcə saniyənin 100-də biri qədər vaxtda sizin gəliş istiqamətinizi hesablayır və rahatca uçub gedir. 

İnanılmaz bacarıq
Milçəklər təbiətin ən yaxşı pilotlarıdır. Onlar havada bir yerdə sabit dayana, geriyə uça və hətta başıaşağı dönərək tavana qona bilirlər. Kəpənəklərin və arıların 4 qanadı olduğu halda, milçəklərin cəmi 2 aktiv qanadı var. Bəs digər iki qanada nə olub?

Onlar təkamül keçirərək “haltere” adlanan balaca gürz formalı orqanlara çevriliblər. Bu orqanlar milçək uçarkən bir növ balans tənzimləyici rolunu oynayır. Bu cihaz sayəsində milçək fırtınada belə müvazinətini itirmir. 

Kəpənəklə oxşar bacarıq
Eynilə kəpənəklər kimi, milçəklər də dadı ayaqları ilə bilirlər. Onların ayaqlarında dad bilmə tükləri var. Bir milçəyin masanın üzərinə qonub dərhal ayaqlarını bir-birinə sürtdüyünü görmüsünüz? Bizə elə gəlir ki, o, pis niyyətlə əllərini sürtən nağıl qəhrəmanıdır. Amma reallıqda o, ayaqlarını təmizləyir.

Çünki ayaqlarının üzərinə toz qonanda onun dad bilmə sensorları korlanır. Milçək hər qonduqdan sonra növbəti yeməyin dadını daha yaxşı hiss etmək üçün özünü təmizləmək məcburiyyətindədir. 

Dişləri yoxdur
Milçəklərin də bərk qidaları çeynəmək üçün dişləri yoxdur. Onlar yalnız maye ilə bəslənə bilirlər. Bəs şəkər parçasına qonanda onu necə yeyirlər? Bax, bura bir az estetik cəhətdən xoş deyil: Milçək bərk qidanın üzərinə qonanda öz mədəsindən xüsusi bir tüpürcək/mədə şirəsi qusur. Bu asitli şirə şəkəri dərhal əridib şərbət halına salır, milçək də öz xortumu ilə həmin mayeni geri sorur. 

Ömürləri qısadır
Kəpənəklər aid “bir günlük ömür” mifi əslində milçək ailəsinə aid olan Yefemeridlərə aiddir. Bu xüsusi milçək növünün sürfələri suda illərlə yaşayır, amma yetkin milçəyə çevrildikdən sonra onların cəmi 24 saatlıq, bəzənsə bir neçə saatlıq ömürləri olur.

Onların hətta ağızları da olmur, çünki yemək yeməyə vaxtları yoxdur; yeganə məqsədləri bir gün içində cütləşmək və nəsli davam etdirib ölməkdir. Bizim evdə gördüyümüz adi milçəklər isə təxminən 15-30 gün yaşayırlar. 

Faydası da var
Milçəklər bizi nə qədər bezdirsələr də, onlar olmasaydı, planet böyük bir zibilliyə çevrilərdi. Onlar təbiətin ən sürətli “utilizasiya komandasıdır”. Çürüyən maddələri, heyvan cəsədlərini sürətlə parçalayaraq torpağa qarışdırırlar.

Eyni zamanda quşlar, qurbağalar və hörümçəklər üçün nəhəng bir qida zəncirinin halqasıdırlar. Yəni hər dəfə əlinizdə qəzetlə bir milçəyin arxasınca qaçanda və o sizə “Matrix” hərəkəti ilə cavab verəndə bilin ki, qarşınızdakı canlı təbiətin ən dahi geri-dönüşüm mütəxəssisi və ən sürətli pilotudur.

Pərviz