Günəş şüalarının gözlərdə yarada biləcəyi gizli təhlükə fotokeratit adlı keçici, lakin narahatlıq yaradan vəziyyətə səbəb ola bilər. Xüsusilə yay aylarında dəniz kənarında, qarla örtülü ərazilərdə və uzun müddət günəşə məruz qalınan hallarda risk artır. Sadə tədbirlərlə göz sağlamlığını qorumaq mümkündür.
HİT.az xəbər verir ki, Günəşdən gələn ultrabənövşəyi (UV) şüalar yalnız dəriyə deyil, gözlərə də zərər verə bilər. Bu şüalar buynuz qişada (kornea) müvəqqəti zədələnmə yaradaraq yanma, batma və işığa həssaslıq kimi əlamətlərə səbəb olur. Düzgün gün eynəyi seçimi və qoruyucu tədbirlər riskləri azalda bilər.
Göz xəstəlikləri üzrə mütəxəssis dosent Dr. Uğur Ünsal bildirir ki, sosial şəbəkələrdə “günəşdən göz yanığı” kimi tanınan bu vəziyyət daha çox diqqət çəkir, lakin əlamətlər çox vaxt düzgün tanınmır.
Fotokeratit gözün günəşə qarşı kəskin reaksiyasıdır. Güclü UV şüaları buynuz qişanın səth hüceyrələrinə təsir edərək qısa müddətdə simptomların yaranmasına səbəb olur. Adətən bir neçə saat sonra əlamətlər ortaya çıxır və bu, ciddi narahatlıq yarada bilər.
Bu vəziyyət yalnız yayda deyil, qarlı havalarda da müşahidə oluna bilər. Qar günəş şüalarını əks etdirərək UV təsirini artırır. Eyni risk solyari kimi süni UV mənbələrində də mövcuddur.
Fotokeratit adətən məruz qalmanın bir neçə saat sonra özünü göstərir. Ən çox rastlanan əlamətlər gözlərdə yanma, batma, qızartı və sulanmadır. İşığa həssaslıq artır, gözləri açmaq çətinləşir. Bəzi hallarda bulanıq görmə və ya müvəqqəti görmə azalması da müşahidə olunur.
Əksər hallarda bu vəziyyət bir neçə gün ərzində keçir, lakin diqqətsiz yanaşmaq olmaz. Kontakt linza istifadə edənlərdə və açıq havada uzun müddət işləyənlərdə əlamətlər daha güclü ola bilər.
Gözləri qorumağın ən vacib yolu düzgün gün eynəyi seçimidir. Lakin sadəcə tünd rəngli şüşə qoruma təmin etmir. UV filtri olmayan eynəklər hətta zərərli ola bilər, çünki göz bəbəyini genişləndirərək daha çox şüanın daxil olmasına şərait yaradır.
Dosent Ünsal bu barədə xəbərdarlıq edərək bildirir: “Gün eynəyi seçərkən 100% UV qoruması olan məhsullar seçilməlidir. Xüsusilə uşaqlarda və açıq rəng gözlü insanlarda bu daha vacibdir.”
Fotokeratitdən qorunmaq üçün günəşin ən güclü olduğu saatlarda çölə çıxmamaq, geniş kənarlı papaq istifadə etmək və UV qoruyuculu eynək taxmaq tövsiyə olunur.
Dəniz, hovuz və qar kimi əks etdirici səthlərin olduğu yerlərdə əlavə ehtiyat vacibdir. Süni UV mənbələrindən də uzaq durmaq lazımdır.
Dosent Ünsal qeyd edir: “Fotokeratit çox vaxt qarşısı alına bilən bir vəziyyətdir. Lakin qorunma olmazsa, qısa müddətli də olsa ciddi narahatlıq yarada bilər".
Fotokeratit çox zaman öz-özünə keçsə də, şiddətli ağrı, görmədə azalma və ya uzunmüddətli şikayətlər zamanı həkimə müraciət etmək vacibdir.
Mütəxəssis bildirir: “Gözlərdə yanma, batma və işığa həssaslıq kimi əlamətlər ciddi qəbul edilməlidir. Erkən müdaxilə ilə proses daha rahat idarə oluna bilər".
Samir


