Toyuq bulyonu soyuqdəyməni sağaldırmı? - Həkim həqiqəti açıqladı

SAĞLAMLIQ
13:20 / 21.11.2026
45

Soyuqdəymə zamanı isti toyuq bulyonu içmək bir çox ailədə ənənəvi müalicə üsullarından biri hesab olunur. Nənələrimizin tövsiyə etdiyi bu yemək həqiqətən xəstəliyin sağalmasına kömək edir, yoxsa sadəcə müvəqqəti rahatlıq yaradır?

HİT.az xəbər verir ki, qastroenteroloq və dietoloq, “Dobrobut” tibb şəbəkəsinin mütəxəssisi Lyudmila Fedorçenko bu barədə UNIAN-a danışıb.

Həkimin sözlərinə görə, toyuq bulyonunun soyuqdəymə zamanı müəyyən faydaları var. Lakin onu virus infeksiyasını müalicə edən və ya xəstəliyin müddətini mütləq qısaldan vasitə hesab etmək düzgün deyil.

2025-ci ilin iyulunda “Nutrients” elmi jurnalında dərc olunan araşdırmada müxtəlif şorbaların kəskin respirator infeksiyalara təsiri öyrənilib. Ümumilikdə 342 nəfərin iştirak etdiyi dörd tədqiqatın nəticələri bəzi hallarda şorbaların xəstəlik əlamətlərini yüngülləşdirdiyini, bir araşdırmada isə xəstəliyin müddətinin qısaldığını göstərib.

Bununla belə, araşdırmaların sayı az olub və sınaqlarda yalnız toyuq bulyonundan istifadə edilməyib. Buna görə də alimlər onun virus infeksiyasını müalicə etdiyini təsdiqləyə bilmirlər.

Bulyon hansı hallarda kömək edir?

Mütəxəssis isti mayenin burun tutulması, boğaz ağrısı və öskürək kimi əlamətləri müəyyən qədər yüngülləşdirə biləcəyini bildirir. 2008-ci ildə “Rhinology” jurnalında dərc olunan və 30 nəfərin iştirak etdiyi araşdırmada isti içkilərin soyuqdəymə və qrip əlamətlərinin subyektiv hissini azaltdığı müşahidə edilib. Lakin burun yollarının faktiki açıqlığında yaxşılaşma qeydə alınmayıb.

Bulyonun digər üstünlüyü orqanizmin maye ehtiyacını qarşılamağa kömək etməsidir. Qızdırma və tərləmə zamanı bədən daha çox maye itirir. İştahanın azalması isə kifayət qədər su qəbuluna mane ola bilər.

Toyuq şorbasının iltihabəleyhinə təsiri barədə də ehtimallar mövcuddur. 2000-ci ildə “Chest” jurnalında dərc olunan laboratoriya araşdırmasında toyuq şorbasının immun sistemində iştirak edən neytrofillərin hərəkətinə təsir göstərə bildiyi müəyyənləşdirilib. Ancaq bu sınaq xəstələr üzərində deyil, laboratoriya şəraitində aparılıb. Buna görə nəticələri birbaşa insan orqanizminə aid etmək olmaz.

Hansı bulyon daha faydalıdır?

Həkim yalnız süzülmüş bulyonla kifayətlənməkdənsə, toyuq əti, tərəvəz və yarma əlavə edilmiş dolğun şorba yeməyi tövsiyə edir. Çünki xəstəlik zamanı orqanizmə təkcə maye və istilik deyil, enerji və qida maddələri də lazımdır.

Bulyonun çox isti olması da məsləhət görülmür. Həddindən artıq isti yemək selikli qişanı qıcıqlandıra bilər. Rahat içilə biləcək ilıq temperatur kifayətdir.

Kimlər toyuq bulyonuna diqqət etməlidir?

Fedorçenkonun sözlərinə görə, ürək çatışmazlığı, arterial hipertenziya və bəzi böyrək xəstəlikləri olan şəxslər natrium qəbulunu məhdudlaşdırmalı olduqları üçün çox duzlu bulyondan uzaq durmalıdırlar. Xüsusilə hazır konsentratlardan və bulyon kubiklərindən hazırlanan yeməklərdə duz miqdarı yüksək ola bilər.

Podaqra xəstələri də qatı ət bulyonlarının qəbulunu məhdudlaşdırmalıdırlar. Çünki bişirmə zamanı purin birləşmələrinin bir hissəsi suya keçir. Bununla belə, bu, həmin şəxslərin bütün toyuq şorbalarından tamamilə imtina etməli olduğu anlamına gəlmir.

Xroniki pankreatiti olanlar yeməyin yağlılığına və orqanizmin reaksiyasına diqqət yetirməlidirlər. Toyuq zülalına təsdiqlənmiş allergiyası olan şəxslər isə bu məhsuldan hazırlanmış bulyon qəbul etməməlidirlər.

Həkim qatı sümük bulyonlarına da ehtiyatla yanaşmağı tövsiyə edir. Belə məhsulların bağırsaq selikli qişasını bərpa etdiyi, oynaqları müalicə etdiyi və dərinin vəziyyətini yaxşılaşdırdığı barədə iddiaları təsdiqləyən inandırıcı klinik sübutlar yoxdur. Bulyondakı kollagen həzm sistemində parçalanır və birbaşa oynaqlara və ya bağırsaq toxumalarına çatmır.

Beləliklə, toyuq bulyonu soyuqdəymə zamanı maye qəbulunu artırmaq və bəzi simptomları yüngülləşdirmək üçün faydalı seçim ola bilər. Ancaq onu dərman və ya virus infeksiyasına qarşı müalicə vasitəsi kimi qəbul etmək doğru deyil.

Samir
 

0