Yollarda hər gün gördüyümüz iki təkərli sürət maşınları ilə dörd təkərli komfort avtomobilləri əslində mahiyyət etibarilə eyni məqsədə xidmət edir.
HİT.az xəbər verir ki, hər iki nəqliyyat vasitəsi daxiliyanma mühərrikinin gücünü metal hissələr arasındakı idarə olunan yanma prosesi vasitəsilə hərəkətə çevirir.
Lakin svetoforda yan-yana dayanan motosiklet və avtomobilin əsas mexaniki quruluşlarına yaxından nəzər saldıqda təəccüblü fərqlər ortaya çıxır. Bir çox insan “İkisi də mühərrik deyilmi?” deyə düşünə bilər. Əslində isə fərqlər ölçüdən tutmuş yağlama sistemlərinə qədər uzanan mühəndislik detallarında gizlənir.
İki mühərrik növü arasındakı ən nəzərəçarpan fərq, gözlənildiyi kimi, ölçü və mühərrik həcmi ilə bağlıdır. Avtomobildə 3,0 litrlik V6 mühərrik görmək olduqca adi haldır. Lakin belə bir qurğunu motosikletin şassisinə yerləşdirmək yalnız xüsusi hazırlanmış nəhəng modellərin öhdəsindən gələ biləcəyi işdir.
Digər tərəfdən, motosikletlərdə geniş istifadə olunan 250 kubsantimetrlik mühərriki avtomobildə təsəvvür etmək belə olduqca çətindir. Motosikletlər adətən daha kiçik mühərrik həcmi ilə daha yüksək dövrlərə (RPM) çatmaq üçün, avtomobil mühərrikləri isə daha aşağı dövrlərdə daha yüksək fırlanma anı və uzunömürlülük təmin etmək üçün hazırlanır.
Mühəndislik baxımından əsas fərqlərdən biri yağlama sistemində ortaya çıxır. Avtomobil mühərriklərində yağ əsasən mühərrikin daxili hissələrini qoruyur, sürət qutusu kimi digər komponentlər üçün isə ayrıca mayelərdən istifadə edilir.
Motosikletlərin əksəriyyətində isə vəziyyət daha mürəkkəbdir. Motosiklet yağı ümumi karterdə həm mühərriki qorumaq, həm də muftanı və sürət qutusunu soyutmaq və yağlamaq məcburiyyətindədir. Buna görə avtomobil mühərriki üçün nəzərdə tutulmuş yağı motosikletdə istifadə etmək muftanın sürüşməsinə və ya mexaniki nasazlıqlara səbəb ola bilər.
Bundan əlavə, motosikletlərin bir çoxunun hava ilə soyudulması və daha yüksək iş temperaturuna çatması soyutma sistemlərini avtomobillərlə müqayisədə daha kritik edir.
Daxiliyanma mühərriklərinin yüz ildən artıq davam edən tarixində bu iki dünya arasındakı sərhədlər bəzən tamamilə aradan qalxıb. Bunun ən maraqlı nümunələrindən biri 1920-ci illərin ruhunu daşıyan, lakin 2011-ci ildə istehsal edilən üçtəkərli “Morgan 3-Wheeler” modelidir.
Bu avtomobil ilk nəsildə “S&S” tərəfindən istehsal edilən və adətən yüksək performanslı motosikletlərdə görməyə öyrəşdiyimiz nəhəng V-Twin mühərrikindən istifadə edirdi.
Digər tərəfdən, “Boss Hoss” kimi markalar bu “mühərrik mübadiləsi” prosesini əks istiqamətdə həyata keçirir. “Chevrolet”in nəhəng V8 avtomobil mühərriklərini motosiklet şassilərinə yerləşdirən “Boss Hoss” 600 at gücünə çatan və çəkisi yarım tondan çox olan motosikletlərlə sanki distopik bir mənzərə yaradır.
Samir
