Alimlər Çinin Siçuan hövzəsində tapılan və təxminən 445 milyon il əvvələ aid edilən qədim süxur parçasını rentgen şüaları ilə tədqiq ediblər. Nəticədə yarım düyü dənəsi boyda olan bu qırıntının içində 20 mikroskopik fosil aşkar edilib. Fosillər səkkiz fərqli növə aiddir və bunlardan biri elm üçün tamamilə yenidir.

HİT.az xəbər verir ki, ecoportal.net-in məlumatına görə, süxur 2018-ci ildə Çinin Siçuan hövzəsində tapılıb və son Ordovik dövrünə, yəni Yer tarixində ikinci ən böyük kütləvi məhvolma hadisəsindən bir qədər əvvəlki dövrə aiddir.

Qırıntı ümumilikdə səkkiz növ, beş cins, dörd fəsilə və üç dəstəyə aid orqanizmlərin qalıqlarını ehtiva edir.

Saxlanılan orqanizmlər radiolyariyalar adlanan təkhüceyrəli planktonlardır. Bu canlılar silisiumdan mürəkkəb qabıqlar qurur və bu gün də okeanlarda mövcuddur. Onların 445 milyon il ərzində bu qədər yaxşı qorunması olduqca nadir hadisə sayılır.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, səkkiz növdən biri əvvəllər elmə məlum olmayıb. Yeni növ Haplotaeniatum wufengensis adlandırılıb və radiolyariyaların təkamül ağacına yeni bir qol əlavə edib.

Belə qədim fosillərin bu dərəcədə yaxşı saxlanılması nadir haldır. Milyonlarla illik təzyiq, istilik və kimyəvi dəyişikliklər adətən mikroskopik strukturları tamamilə məhv edir. Lakin bu nümunədə orqanizmlərin həm daxili, həm də xarici quruluşu bitumla dolaraq “möhürlənib” və geoloji proseslərin təsirindən qorunub.

Ənənəvi olaraq bu tip fosillər öyrənilərkən süxur turşu ilə həll edilir və bu proses geri dönməz zədələr yaradır. Lakin bu dəfə alimlər fərqli üsul seçiblər.

Nümunə Avstraliya Nüvə Elm və Texnologiya Təşkilatının Melburndakı sinxrotron laboratoriyasına aparılıb. Güclü rentgen cihazı sayəsində fosillər süxurun içindən çıxarılmadan bir neçə saniyə ərzində üçölçülü şəkildə skan edilib.

Samir