Demək olar ki, bütün Avropa ötən il normadan yüksək temperaturla üzləşib, genişmiqyaslı meşə yanğınları rekord əraziləri əhatə edib və istilik dalğaları qitəni şimaldan cənuba qədər bürüyüb. 

HİT.az "Sky News"a istinadən xəbər verir ki, bu məlumatlar yeni genişmiqyaslı iqlim tədqiqatında əks olunub.

2025-ci ildə Portuqaliyada temperatur 46°C-yə çatıb, Şimal Qütbü Dairəsi daxilində 30°C qeydə alınıb, İspaniyada isə eyni vaxtda 20 böyük meşə yanğını baş verib.

“European State of the Climate” hesabatına əsasən, “təhlükəli yüksək” temperaturlar Avropada cəmiyyət və ekosistemlər üçün ciddi nəticələr doğurub.

“Copernicus Climate Change Service” və Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatı tərəfindən hazırlanan tədqiqat aşağıdakı nəticələri göstərib:

* 95% Avropa ərazisində orta göstəricidən yüksək temperatur qeydə alınıb;

* Qrenlandiya 139 milyard ton buz itirib ki, bu da hər saat təxminən 100 Olimpiya hovuzuna bərabərdir və Alp buzlaqlarının ümumi həcminin 1,5 qatından çoxdur;

* Dənizlərin böyük hissəsi “dəniz istilik dalğaları” ilə üzləşib;

* Meşə yanğınları bir milyon hektardan çox ərazini məhv edib ki, bu da Kipr adasının sahəsinə bərabərdir və rekord göstəricidir;

* Çaylarda su səviyyəsi yanvar ayı istisna olmaqla il boyu normadan aşağı olub.

Böyük Britaniyada 2025-ci il müşahidələr tarixində ən isti yay kimi qeydə alınıb. Ölkə həmçinin ciddi su qıtlığı, rekord sayda yanğın və fermerlər üçün təxminən 800 milyon funt sterlinq zərər ilə üzləşib.

Böyük Britaniya əvvəllər də isti dövrlər yaşayıb – xüsusilə 1976-cı ilin yayı – lakin ekoloqlar bu cür hadisələrin daha tez-tez və daha geniş miqyasda baş verməsindən narahatdır.

“Copernicus”un nümayəndəsi Samanta Bercess bildirib ki, 1976-cı ildəki istilik “lokal xarakterli” idi, ötən ilin iyununda isə istilik dalğası Böyük Britaniyadan Şərqi Avropa və Yunanıstana qədər geniş ərazini əhatə edib.

“National Trust” təşkilatının rəhbəri Hilari Makqredi qeyd edib: “Belə qeyri-adi illər artıq yeni normaya çevrilir”. Təşkilat 5 milyon üzvünü təbiətin və kənd landşaftlarının qorunması üçün deputatlara müraciət etməyə çağırıb.

“Elm tələb etdiyi kimi emissiyaların azaldılması və uyğunlaşma üçün təcili tədbirlər lazımdır”, deyə o vurğulayıb.

Ekspertlərə görə, ötən il müşahidə olunan ekstremal hava hadisələri əsasən iqlim dəyişikliyi ilə bağlıdır, çünki Avropa dünyanın digər regionlarına nisbətən daha sürətlə isinir. 

“Copernicus” mütəxəssisləri bunun bir neçə səbəbini göstərir:

* Arktikaya yaxınlıq (Arktika qlobal orta göstəricidən ən azı üç dəfə sürətlə isinir);
* qitə üzərində günəş radiasiyasının artması;
* daha güclü istilik dalğalarına səbəb olan hava dövranı dəyişiklikləri;
* əvvəllər günəş istiliyini əks etdirən qar örtüyünün azalması.

Bu amillərin birgə təsiri iqlim dəyişikliklərini sürətləndirir və Avropanı dünyanın ən həssas regionlarından birinə çevirir.

Samir