Nəzakətli "ikili təyinat" fiksiyası: Çin Rusiyaya gizli şəkildə kömək edir

DÜNYA
16:03 / 21.05.2026
40

Çinin Rusiyanın Ukraynaya qarşı apardığı müharibəni təmin etməkdəki asılılığı Qərb sanksiyalarının sərtləşməsi fonunda davamlı şəkildə artır. Pekin rəsmi olaraq “neytrallıq” mövqeyini saxladığını bildirsə də, faktiki olaraq Rusiyanın hərbi-sənaye kompleksini kritik əhəmiyyətli mallarla təmin edir. 

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə "The Economist" yazır.

Analitiklərin qiymətləndirməsinə görə, Çin Rusiyaya hazır silah sistemləri göndərmir, lakin mikroelektronikadan sənaye avadanlıqlarına qədər geniş spektrdə ikili təyinatlı məhsulların əsas təchizatçısına çevrilib. Bildirilir ki, məhz bu komponentlər Moskvanın Ukraynaya qarşı zərbələrdə istifadə etdiyi yüksək dəqiqlikli raket və dronların istehsalını mümkün edir.

Kritik rol Çin yarımkeçiriciləri və mikroelektronikası üzərinə düşür. Bundan əlavə, Çin FPV-dronlar üçün komponentlərin əsas təchizatçısı kimi göstərilir; bu dronlar cəbhədə kütləvi şəkildə istifadə olunur.

Qeyd olunur ki, Rusiya müdafiə sənayesinin əsas hissəsi Çin istehsalı olan ədədi proqramla idarə edilən dəzgahlardan asılıdır və bəzi hesablamalara görə, bu avadanlıqların 90 faizə qədəri Rusiyaya Çindən idxal olunur.

Digər mühüm elementlərdən biri nitroselülozdur. Bu maddə barıt, artilleriya mərmiləri və raket yanacağının istehsalında istifadə olunur. Qərb rəsmilərinin məlumatına görə, Çin bu məhsulun Rusiyaya tədarükünü artırır və bunu müxtəlif dövlət və əlaqəli strukturlar vasitəsilə həyata keçirir, baxmayaraq ki, rəsmi olaraq onu ikili təyinatlı məhsul kimi qiymətləndirir.

Nəşr bildirir ki, tədarüklərin bir hissəsi vasitəçilər və mürəkkəb logistika zəncirləri ilə maskalanır, Rusiya müəssisələri isə formal olaraq “mülki” əməliyyatlar kimi fəaliyyət göstərir. Sanksiyalar fonunda Çinin Rusiya hərbi maşınındakı rolu ekspertlərin fikrincə daha da güclənir.

“The Economist” yekunda qeyd edir ki, Çinin bu dəstəyi azaltması ehtimalı azdır. Çin şirkətləri maliyyə qazancı əldə edir, Rusiya isə qarşılığında ucuz enerji resursları təqdim edir. Beləliklə, “ikili təyinat” çərçivəsində qurulan əməkdaşlığın davamlı olduğu bildirilir və müharibədən sonra da Rusiyanın Çindən asılılığının qalacağı istisna edilmir.

Samir

0