Poznan Təbiət Elmləri Universitetinin alimləri Polşa mediasına verdikləri müsahibədə bildiriblər ki, son illərdə quşlar zibillikləri sabit qida mənbəyi kimi daha tez-tez seçirlər. Bu xüsusilə İspaniya və Portuqaliyada nəzərə çarpır, burada ağ leyləklər artıq Afrikaya uçmaq əvəzinə zibillik poliqonlarının yaxınlığında qışlayırlar.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “Zielona” nəşri yazır.

Ornitoloq Marçin Tobolkanın sözlərinə görə, oxşar tendensiya tədricən digər Avropa ölkələrinə də yayılır. Əvvəllər böyük leylək dəstələrini çəmənliklərdə və tarlalarda görmək mümkün idisə, indi yüzlərlə quş tullantı emalı obyektlərinin ətrafında toplaşır.

“Bu gün zibillikdə 200 leylək görmək artıq nadir hal deyil”, deyə alim bildirib.

Mütəxəssislər izah ediblər ki, qida tullantıları quşlara daimi və asan əldə olunan heyvani protein mənbəyi verir. Bunun sayəsində leyləklər miqrasiya zamanı daha az enerji sərf edir və qışda daha çox sağ qalırlar. Qərbi Avropada bir çox quş artıq Cəbəllütariq boğazı üzərindən Afrikaya uçmaqdan tamamilə imtina edib.

Şərqdə yaşayan populyasiyalar isə hələlik əsasən miqrasiyanı davam etdirir, lakin onların bir hissəsi daha yaxın ərazilərdə – İsrail, Misir və Sinay yarımadasında qışlamağa başlayıb.

Ornitoloqlar vurğulayıblar ki, dəyişikliklər yalnız zibilliklərlə deyil, həm də kənd təsərrüfatının transformasiyası ilə bağlıdır. Leyləklər tədricən insanlara yaxın həyat tərzinə uyğunlaşır və əvvəllər onlar üçün yararsız sayılan əraziləri mənimsəyirlər.

Alimlərin fikrincə, gələcəkdə çiçəklənən çəmənlikdəki ənənəvi leylək obrazı yox ola bilər. Əgər kənd ekosistemləri yoxsullaşmağa davam etsə, quşlar bəzi İspaniya və Mərakeş bölgələrində artıq baş verdiyi kimi tamamilə “şəhər” həyat tərzinə keçə bilər.

Zibilliklərlə bağlı narahatlıqlara baxmayaraq, alimlər leyləklər üçün əsas təhlükənin tullantı poliqonları deyil, elektrik xətləri olduğunu bildiriblər. Avropada iri quşların ölümünün əsas səbəbi məhz orta gərginlikli elektrik şəbəkələrində elektrik vurmasıdır.

“Bu, ən böyük problemdir. Orta gərginlik xətləri ən təhlükəlisidir. Bu naqillər bir-birinə çox yaxın yerləşir və dirəkdə və ya transformator məntəqəsində oturan leylək qanadlarını açarkən naqillərə toxunur və elektrik cərəyanına düşür”, deyə Tobolka bildirib.

Ornitoloqlar izah ediblər ki, kiçik quşlar üçün bu təhlükə yoxdur, çünki onlar elektrik dövrəsini tamamlayacaq qədər böyük deyillər. Leylək boyda quşlar üçün isə vəziyyət fərqlidir. Xüsusilə gənc və təcrübəsiz fərdlər daha həssasdır.

Yəni, əgər leylək bir naqil üzərində tək otursa, məsələn qaranquş kimi, problem yaranmır.

Samir