Cənubi Texasın dərinliklərində yeni arxeoloji tapıntılar davamlı olaraq üzə çıxır və bu, qədim sirlərə marağı olanlarda böyük həyəcan yaradır.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə “futura-sciences” yazır.
Qeyd olunur ki, Şimali Amerikanın erkən məskunlaşma tarixi ümumilikdə öyrənilsə də, bəzi ərazilər hələ də müəmmalı qalır. Meksika sərhədinə yaxın Cənubi Texasda tədqiqatçılar son vaxtlar olduqca maraqlı bir kəşf ediblər.
2019-cu ildən etibarən Big-Bend Milli Parkında yerləşən San-Esteban adlı təbii ərazidə Kanzas Universiteti və Big Bend Araşdırma Mərkəzinin (CBBS) könüllüləri qazıntılar aparır. 2020-ci ilə qədər burada bir sıra artefaktlar, o cümlədən qədim silah nümunələri aşkar edilib.
Tapıntılar arasında ağaca sarılmış dəri hissələri və müxtəlif daş alətlər də var.
“Bir an təsəvvür edin: ülgüc kimi iti ucluq bir çubuğun ucuna bərkidilib – bu, nizəyə bənzəyir. Lakin bu silah atlatl adlanan atma qurğusu ilə istifadə olunmaq üçün hazırlanmışdı. Müasir ov avadanlıqlarını unutmaq olar – bu alətlər öz dövrünün yüksək texnologiyası idi”, deyə məqalədə qeyd olunur.
Qısa və yüngül olan atlatllar 10–50 metr məsafədə olduqca dəqiq atış imkanı verirdi. CBBS mütəxəssisləri hesab edir ki, San-Estebanda yaşayan qədim insanlar botanikadan istifadə edərək zəhərli ucluqlar da hazırlaya bilirdilər.
Maraqlıdır ki, ovçuluq yeganə fəaliyyət olmayıb – qədim Şimali Amerikada oyun və əyləncə də mövcud idi. Arxeoloqlar müxtəlif yaşayış məntəqələrində ikitərəfli düz zarlar tapıblar. Bu, bölgədə təxminən 12 000 il əvvəl belə oyunların mövcud olduğunu göstərir.
Big-Bend tapıntıları arasında yalnız nizə sistemləri yox, həm də düz və bir qədər əyri taxta əşyalar da var. Onların bəzisi düz bumeranqlara bənzəyir. Bunlar hədəfə atılır, heyvanları huşsuz vəziyyətə sala və ya öldürə bilirdi.
Düz bumeranqlar dünyanın müxtəlif yerlərində tapılıb və ən qədim nümunələrdən biri təxminən 30 000 il əvvələ aiddir. Bu alətlər müasir əyilmiş bumeranqlar kimi geri qayıtmırdı – sadəcə bir istiqamətli atış üçün istifadə olunurdu.
Araşdırmalar göstərir ki, bu alətlər ovçuluqda praktik rol oynayıb. Radiokarbon analizlərinə əsasən Big-Bend artefaktları təxminən e.ə. 4500-cü ilə aiddir. Lakin San-Esteban ərazisinin daha erkən – e.ə. XI minillikdə də məskunlaşdığı ehtimal olunur.
Alimlərin fikrincə, Şimali Amerikanın məskunlaşması yerli xalqların öz qanun və ənənələrinə sahib müstəqil icmalar şəklində formalaşması ilə mümkün olub.
Samir


