Yer üzündə ən dərin nöqtələr deyiləndə çoxları Mariana çökəkliyi, Baykal gölü və ya Sakit okeanı düşünür. Lakin alimləri belə heyrətləndirən daha bir nadir geoloji hadisə mövcuddur. Bu, Konqo çayının mənsəbi və Atlantik okeanına töküldüyü zonadır. Burada şirin su sanki nəhəng bir dərinlikdə “yoxa çıxır”. Bu fenomenin səbəbi və unikal xüsusiyyəti liked.hu saytının məlumatına əsasən izah olunur.

HİT.az xəbər verir ki, bu barədə liked.hu yazır.

Konqo Afrikada Nil çayından sonra ikinci ən uzun çaydır və dünyanın ən dərin çayı hesab olunur. Onun ölçülmüş maksimum dərinliyi təxminən 220 metrdir. Lakin bu, yalnız başlanğıcdır. Çayın okeana töküldüyü yerdə Konqo sualtı kanyonu başlayır.

Bu kanyon cəmi 21 metr dərinlikdən başlayır və Atlantik okeanına doğru uzanaraq 1100 metrdən çox dərinliyə çatır. Onun uzunluğu təxminən 280 kilometrdir və daha sonra 220 kilometrə yaxın məsafədə dərin okean konusu kimi davam edir.

Geoloqların hesablamalarına görə, bu çökəklikdə təxminən 0,7 milyon kub kilometr çöküntü süxurları toplanıb. Bu, milyonlarla illik geoloji tarixi saxlayan təbii “arxiv” kimi qiymətləndirilir.

Bundan əlavə, 2021-ci ildə burada iki V-şəkilli çökəklik də qeydə alınıb. Birincisinin dərinliyi təxminən 1 kilometrdir. Daha aşağıda yerləşən ikinci çökəklik isə 2,65 kilometrdən çox dərinliyə enir.

Konqo mənsəbində baş verən sel axınları bu bölgəni dünyanın ən az tədqiq olunmuş yerlərindən birinə çevirir. Bu axınların sürəti saniyədə 3,5 metrə çata bilir və yüzlərlə kilometrə qədər yayıla bilir.

Onlar dəniz dibini güclü su axını kimi yuyur, hətta sualtı kabellərə və sensorlara zərər verə bilir. Su palçıq və qumla qarışaraq “maye beton” kimi kütlə yaradır. Bu səbəbdən bölgə faktiki olaraq okean daxilində “sualtı çay” sisteminə bənzəyir.

Kanyonda kor balıqlar və tam qaranlıq və yüksək təzyiqə uyğunlaşmış digər canlılar yaşayır. Bu ekosistemlər bəzi hallarda hidrotermal mənbələrdəki həyat formaları ilə müqayisə olunur. Alimlər belə mühitlərin öyrənilməsini, müəyyən mənada, yerindən kənar (ekstraterrestial) biosferlərin araşdırılmasına bənzədirlər.

Samir