Çin Avropaya yük daşımalarında məsafəni və səyahət müddətini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmağa imkan verən yeni dəniz marşrutundan istifadə etməyə hazırlaşır.

HİT.az xəbər verir ki, “Financial Times”ın məlumatına görə, Türkiyə və Şimali Afrika bazarlarında fəaliyyət göstərən Çinin “Sea Legend” gəmiçilik şirkəti bu həftə Arktikadan keçən ilk müntəzəm konteyner reysini həyata keçirəcək.

Marşrut Çinin Ninbo şəhərindən Böyük Britaniyanın Felikstou limanına qədər uzanacaq və Rusiyanın şimal sahilləri boyunca keçəcək. Şirkət bu marşrutu tarixi İpək yoluna istinadla “Buz İpək Yolu” adlandırıb.

Arktikadakı buz şəraitindən asılı olaraq, yeni marşrut üzrə səfərin müddətinin ənənəvi marşrutla müqayisədə təxminən iki dəfə azalacağı gözlənilir. Hazırda Ninbo ilə Felikstou arasındakı dəniz daşımaları təxminən 40 gün çəkir. Yay aylarında Arktikada buzların geri çəkilməsi isə bəzi ərazilərdən buzqıran gəmi olmadan keçməyə imkan verir.

Gəmiçilik şirkətlərinin bu marşruta marağı son dövrlərdə artır. Əsas səbəblərdən biri gəmilərin Bab əl-Məndəb boğazı kimi təhlükəli və geosiyasi risklərin yüksək olduğu dəniz keçidlərindən yan keçə bilməsidir.

Sığorta şirkəti “Allianz”ın dəniz riskləri üzrə mütəxəssisi Rahul Khanna bildirib ki, Şimal Dəniz Marşrutu şirkətlərə həm vaxt, həm də maliyyə baxımından qənaət etməyə və münaqişə zonalarından uzaq keçməyə imkan verə bilər.

Bununla belə, Arktika marşrutunun ciddi riskləri də var. Şimal Dəniz Marşrutu 28 hissəyə bölünüb və hər bir hissə üzrə keçid qaydaları buz şəraitindən asılı olaraq müəyyənləşdirilir. Marşrut Rusiyanın nəzarətindədir və gəmilərin keçidi üçün müvafiq icazələr tələb olunur.

Bundan başqa, Arktikada naviqasiya xüsusi təcrübə tələb edir. GPS sistemlərinin yüksək şimal enliklərində problemlə üzləşə bilməsi, gəmilərin buz sahələrində ilişib qalması və fövqəladə hallarda xilasetmə imkanlarının məhdud olması əsas risklər sırasında göstərilir.

“Allianz”ın məlumatına görə, son 10 ildə Arktika dairəsi daxilində gəmilərlə bağlı 500-dən çox insident qeydə alınıb. Onların təxminən yarısı avadanlıqların sıradan çıxması və ya zədələnməsi ilə əlaqəli olub.

Bəzi Avropa şirkətləri isə Arktikanın həssas ekosisteminə mümkün zərər və Rusiya ilə bağlı siyasi risklər səbəbindən bu marşrutdan istifadə etməkdən çəkinirlər.

Beləliklə, “Buz İpək Yolu” Asiya ilə Avropa arasında daşımaları sürətləndirmək üçün yeni imkan yaratsa da, marşrutun ilboyu və genişmiqyaslı istifadəsi hələ də ciddi texniki, ekoloji və təhlükəsizlik məhdudiyyətləri ilə üzləşir.

Samir