2026-cı il noyabrın 12-də Dublin şəhərində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Böyük Britaniyanın Baş naziri Endi Börnhem tərəfindən imzalanmış “Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə” iki ölkə arasındakı 30 ildən artıq davam edən əməkdaşlığı keyfiyyətcə tamamilə yeni müstəviyə çıxarır.
Əgər indiyədək Bakı və London münasibətlərinin əsas lokomotivi enerji sektoru və bp-nin timsalında nəhəng neft-qaz layihələri idisə, Dublin razılaşması bu tərəfdaşlığın şaxələndirilməsini və institusional xarakter almasını rəsmiləşdirir.
Enerji tərəfdaşlığından çoxşaxəli müttəfiqliyə
Azərbaycanın müstəqilliyinin ilk illərindən etibarən Böyük Britaniya ölkəmizin ən böyük xarici investoru kimi çıxış edib. “Əsrin müqaviləsi” ilə başlayan bu yol Xəzər dənizinin enerji resurslarının dünya bazarlarına çıxarılmasında həlledici rol oynayıb. Lakin müasir qlobal çağırışlar münasibətlərin yalnız karbohidrogen ehtiyatları üzərində qurulmasını yetərsiz edir. Birgə Bəyannamə məhz bu boşluğu dolduraraq, yaşıl enerjiyə keçid, bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişafı və karbon emissiyalarının azaldılması kimi sahələri yeni əməkdaşlıq gündəliyinin mərkəzinə gətirir.
Təhlükəsizlik və müdafiə sahəsində yeni üfüqlər
Sənəddə müdafiə və təhlükəsizlik məsələlərinin xüsusi yer tutması Cənubi Qafqazda dəyişən geosiyasi reallıqlar fonunda xüsusi məna daşıyır. Postmünaqişə dövründə regionda dayanıqlı sülhün təmin edilməsi, kibertəhlükəsizlik, beynəlxalq terrorizmə qarşı mübarizə və müdafiə sənayesi sahəsində təcrübə mübadiləsi hər iki tərəfin maraqlarına cavab verir. Böyük Britaniyanın qlobal təhlükəsizlik arxitekturasındakı çəkisi və Azərbaycanın regional sabitlikdəki aparıcı rolu bu istiqamətdə birgə fəaliyyəti zəruri edir.
İqtisadiyyat, innovasiya və insan kapitalı
Strateji Tərəfdaşlıq Bəyannaməsinin ən mühüm cəhətlərindən biri də qeyri-neft sektoruna, yüksək texnologiyalara və təhsilə verilən önəmdir. Britaniyanın maliyyə institutlarının, texnologiya şirkətlərinin və aparıcı universitetlərinin Azərbaycan bazarına daha fəal inteqrasiyası ölkəmizin innovasiya ekosisteminin güclənməsinə birbaşa təsir göstərəcək. Təhsil proqramlarının genişləndirilməsi və gənclər arasında mübadilənin artırılması isə iki xalq arasında uzunmüddətli humanitar körpülərin möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Yəni Birgə Bəyannamə təkcə diplomatik protokol sənədi deyil, həm də qarşılıqlı etimada və ortaq strateji maraqlara söykənən yol xəritəsidir. Bu sənəd Azərbaycanın Avropanın aparıcı güc mərkəzlərindən biri ilə münasibətlərini ən yüksək səviyyəyə qaldırmaqla yanaşı, ölkəmizin beynəlxalq arenadakı artan nüfuzunun və etibarlı tərəfdaş imicinin növbəti təsdiqidir.
Pərviz


