Əgər itiniz varsa, yəqin ki, evdən çıxmaq lazım olanda onun necə reaksiya verdiyini görmüsünüz. Bu heyvanlar siz getməzdən əvvəl sızıldaya, hürə və ya qapı yanında ora-bura gəzə bilirlər.
Hit.az xəbər verir ki, bu barədə "HuffPost" yazır.
Davranış mütəxəssisi Karolayn Vilkinsonun sözlərinə görə, itlər insanların davranış nümunələrini çox yaxşı tanıyırlar. Onlar yalnız baş verəni deyil, adətən sonra nə olacağını da anlayırlar.
“İtlər açarların götürülməsi və ya noutbukun bağlanması kimi siqnalları yığaraq, bunun ayrılıq anını göstərdiyini öyrənirlər”, deyə o bildirib.
Baytar Metyu Merdokun sözlərinə görə, itlər çox sosial heyvanlardır, buna görə də “qrupdan kənar qalmaq” onlarda insanlardakı sosial rədd edilməyə bənzər stress yarada bilər.
“Əgər onlar qorxu və narahatlıq hiss edirlərsə, bu, FAS (qorxu, narahatlıq, stress) əlamətləri ilə özünü göstərə bilər. Bu əlamətlər yüngül ola bilər – məsələn dodaq yalama – və ya daha açıq davranışlar: titrəmə, nəzarətsiz hürmə, dairəvi qaçma və hətta dağıdıcı davranış”, deyə o əlavə edib.
Qeyd olunur ki, FAS baytarlıq praktikasında itin emosional vəziyyətini qiymətləndirmək üçün istifadə olunan bir sistemdir.
Niyə bəzi itlər tək qalanda əziyyət çəkir?
Davranış mütəxəssisi Vilkinson bildirib ki, bu hal bəzən “FOMO” kimi görünsə də, əslində öyrənilmiş təcrübə, emosional assosiasiyalar, gözləntilər və ödənilməmiş ehtiyacların birləşməsidir.
Əgər itin əsas ehtiyacları qarşılanmırsa, tək qalmaq onun üçün daha çətin ola bilər.
“Fiziki aktivliyi, zehni stimullaşdırılması və sosial əlaqəsi az olan it tək qalanda sadəcə darıxa bilər”, deyə o qeyd edib.
Bu halda hürmə, sızıldama və gəzişmə narahatlığın ifadəsinə çevrilir, çeynəmə və dağıdıcı davranış isə özünü sakitləşdirmə üsulu ola bilər.
Bəzi davranışlar isə keçmişdə işlədiyi üçün formalaşır – it nəticə verdiyini öyrəndiyi hərəkəti təkrarlayır.
“Biz it hürəndə ona baxırıq, sızıldayanda qapını açırıq və ya ona yemək veririk – bu da davranışı möhkəmləndirə bilər”, deyə Vilkinson izah edib.
Davranışa yaş da təsir edir. Bala və yeniyetmə itlər emosional özünüidarə bacarıqları zəif olduğuna görə tək qalanda daha güclü reaksiyalar verirlər.
Yaşlı itlər isə, xüsusilə idrak zəifləməsi varsa, gündəlik rejim dəyişikliklərinə daha həssas olurlar.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, əgər it evdən çıxmazdan əvvəl belə stres əlamətləri göstərirsə, baytar və davranış mütəxəssisinə müraciət etmək vacibdir.
Samir


